Alzheimer hastalarının beslenme durumunun fiziksel ve bilişsel fonksiyonlarla ilişkisinin değerlendirilmesi - Erdoğan, Büşra (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı, 2024)
Bu çalışmanın amacı Alzheimer hastalarının (AH) beslenme durumunu saptamayı, beslenme ile sarkopeni, depresyon, kırılganlık, bilişsel fonksiyonlarla ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Araştırma Gaziantep ili Moral Evine kayıtlı çalışmaya katılmayı kabul eden 62 (31 erkek, 31 kadın) bireyle yürütülmüştür. Soru formu ile bireylerin; sosyo-demografik ve sağlık durumuna ilişkin bilgiler, beslenme durumunun değerlendirilmesi için Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA), 24 saatlik besin tüketimi, antropometrik ölçümler, psikososyal ve bilişsel durumun değerlendirilmesi için Mini Mental Değerlendirme Testi (MMDT), Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, biyofiziksel değerlendirme için Edmonton Kırılganlık Ölçeği, Sarkopeni Hızlı Tarama Testi (SARC-F) uygulanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 75,3±6,1 bulunmuş olup, %83,9'u 70 yaş ve üzerindir. Beden kütle indekslerine göre %74.2 si normal ağırlığının üstündedir ve yetersiz beslenme tespit edilmemiştir ancak MNA'ya göre %56,5'i malnütsiyon riski altında %3,2'si malnütrisyonludur. MNA puanı ile enerji ve protein alımı arasında pozitif yönde orta düzey korelasyon varken (r=.309; p=.015), (r=.388; p=.002); Edmonton kırılganlık puanı ile negatif yönde orta düzey korelasyon bulunmuştur (r=-.361; p=.004). Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile enerji alımı arasında negatif yönde düşük düzey korelasyon bulunmuştur (r=-.299; p=.018). Enerji alımı ile MNA puanı pozitif yönde orta (r=.309; p=.015) ; protein alımı ile pozitif yönde düşük ilişki (r=.704; p=.000) ve beden kütle indeksi ile negatif yönde düşük düzeyde (r=-.299; p=.018), SARC-F ile pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=.323; p=.011). Protein alımı ile MNA puanı arasında pozitif yönde orta düzey ilişki (r=.388; p=.002), enerji alımı ile pozitif yönde orta ilişki bulunmaktadır (r=.704; p=.000). El kavrama gücü ile Edmonton kırılganlık puanı (r=-.307; p=.015) ve SARC-F puanı arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=-.415; p=.001). Edmonton kırılganlık puanı ile MNA puanı arasında negatif yönde (r=-.361; p=.004), el kavrama gücü ile negatif yönde (r=-.307; p=.015), SARC-F ile negatif (r=-.415; p=.001), depresyon puanı ile pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=.304; p=.016). SARC-F puanı ile enerji alımı negatif yönde düşük düzeyde (r=-.266; p=.027), el kavrama gücü negatif yönde(r=-.415; p=.001), edmonton kırılganlık puanı pozitif yönde (r=.634; p=.000), anksiyete ve depresyon puanları pozitif yönde orta düzeyde korelasyon bulunmuştur (r=.303; p=.017), (r=.263; p=.039). Anksiyete puanı ile SARC-F,depresyon mini mental durum testi ile pozitif yönde düzeyde orta düzeyde korelasyon bulunmuştur (r=.303; p=.017), (r=.620; p=.000), (r=.320; p=.011). Depresyon puanı ile Edmonton kırılganlık puanı (r=.304; p=.016) ve anksiyete (r=.620; p=.000) ile pozitif yönde orta düzeyde SARC-F ile negatif yönde düşük düzeyde korelasyon bulunmuştur (r=.263; p=.039). Mini mental değerlendirme testi, anksiyete ile pozitif yönde orta düzeyde korelasyon bulunmuştur (r=.320; p=.011). Bu çalışmada beslenme durumu ile ilişkilere bakıldığında malnütrisyon; enerji ve protein alımı, sarkopeni ve BKİ ile ilişkili bulunmuştur. Sarkopeni ise enerji, el kavrama, kırılganlık, anksiyete ve depresyon ile ilişkili bulunmuştur. Alzheimer hastalarının beslenme durumunun değerlendirilmesinde antropometrik ölçüm dışında, biyofizik testler ve tarama testlerinin yapılması önemlidir. Malnütrisyonun yanı sıra sarkopeni varlığında da besin öğesi alımının değerlendirilmesi önerilir.

The aim of this study is to determine the nutritional status of Alzheimer's patients (AD) and to determine factors related to nutrition and sarcopenia, depression, frailty and cognitive functions. The research was conducted with 62 individuals (31 men, 31 women) who were registered to the Moral Evi of Gaziantep and agreed to participate in the study. With the questionnaire, individuals; information on socio-demographic and health status, Mini Nutritional Assessment (MNA) to evaluate nutritional status, 24-hour food consumption, anthropometric measurements, Mini Mental Assessment Test (MMDT) to evaluate psychosocial and cognitive status, Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, For biophysical evaluation, Edmonton Frail Scale and Sarcopenia Rapid Screening Test (SARC-F) were applied. The average age of the patients was found to be 75.3±6.1, and 83.9% were 70 years or older. According to their body mass index, 74.2% are above their normal weight and malnutrition has not been detected, but according to MNA, 56.5% are at risk of malnutrition and 3.2% are malnourished. While there was a moderate positive correlation between MNA score and energy and protein intake (r=.309; p=.015), (r=.388; p=.002); a moderate negative correlation was found with the Edmonton frailty score (r=-.361; p=.004). A low negative correlation was found between Body Mass Index (BMI) and energy intake (r=-.299; p=.018). Energy intake and MNA score were positively moderate (r=.309; p=.015); A low positive relationship was found with protein intake (r=.704; p=.000), a low negative relationship with body mass index (r=-.299; p=.018), and a moderate positive relationship with SARC-F. (r=.323; p=.011). There is a moderate positive relationship between protein intake and MNA score (r=.388; p=.002), and a moderate positive relationship with energy intake (r=.704; p=.000). A moderate negative relationship was found between hand grip strength and Edmonton frailty score (r=-.307; p=.015) and SARC-F score (r=-.415; p=.001). There was a negative correlation between Edmonton frailty score and MNA score (r=-.361; p=.004), a negative correlation with hand grip strength (r=-.307; p=.015), a negative correlation with SARC-F (r=- .415; p=.001), a moderate positive relationship was found with depression score (r=.304; p=.016). With SARC-F score, energy intake is negatively low (r=-.266; p=.027), hand grip strength is negatively (r=-.415; p=.001), and Edmonton frailty score is positive (r= .634; p=.000), anxiety and depression scores had a moderate positive correlation (r=.303; p=.017), (r=.263; p=.039). A moderate positive correlation was found between anxiety score and SARC-F, depression mini mental state test (r=.303; p=.017), (r=.620; p=.000), (r=.320; p=.011). A moderate positive correlation was found between depression score and Edmonton frailty score (r=.304; p=.016) and anxiety (r=.620; p=.000), and a low negative correlation was found with SARC-F (r=.263). ; p=.039). Mini mental assessment test had a moderate positive correlation with anxiety (r=.320; p=.011). When looking at the relationships with nutritional status in this study, malnutrition; energy and protein intake were associated with sarcopenia and BMI. Sarcopenia has been found to be associated with energy, cognition, fragility, anxiety and depression. In evaluating the nutritional status of Alzheimer's patients, it is important to perform biophysical tests and screening tests in addition to anthropometric measurements. In addition to malnutrition, evaluation of nutritional intake is recommended in the presence of sarcopenia.
Keywords: Alzheimer; beslenme durumu; malnütrisyon; bilişsel durum; sarkopeni; kırılganlık