Yeşil ürün farkındalığının tüketicilerin satın alma eğilimlerine etkisinde çevre bilincinin aracılık rolü - Çelik, Çetin (Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı, 2025)
İnsanoğlunun elinin değdiği her şey bilindiği gibi zamanla aşınmaya mahkûmdur. Doğa ile iç içe yasayan insanoğlu yasadığı çevre üzerinde farklı etkiler bırakmaktadır. İnsanların çevre üzerinde bıraktıkları olumsuz etkilerin en aza indirilmesi değişen çevresel dengenin daha da olumsuz etkilenmemesi için oldukça önemlidir. Bu bağlamda yapılan bu çalışmada yeşil ürün farkındalığının tüketicilerin satın alma eğilimlerine etkisinde çevre bilincinin aracılık rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini alışveriş esnasında yeşil ürün satın almayı tercih eden tüketiciler oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri çevrimiçi anket ve kolayda örnekleme yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında önce pilot çalışması gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında yeşil ürün farkındalığının ve çevre bilincinin tüketicilerin satın alma eğilimleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu; yeşil ürün farkındalığı ve çevre bilinci arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu; yeşil ürün farkındalığının tüketicilerin satın alma eğilimlerine etkisinde çevre bilincinin aracı bir rolü olduğu bulgulanmıştır. Literatürde çevre bilinci, yeşil ürün ve tüketicilerin satın alma davranışları üzerine birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak yeşil ürün farkındalığının tüketicilerin satın alma eğilimlerine etkisinde çevre bilincinin aracılık rolü ile ilgili her üç değişkeni bir arada incelemiş herhangi bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Bu durumda yapılan bu çalışma bu konudaki özgünlüğünü oluşturmaktadır. Bu araştırma ayrıca işletmelere, üretim süreçlerinde tüketicilerin sahip olduğu bu hassas ve önemli ihtiyacı göz ardı edilmemesi gerektiğin ve ehemmiyeti üzerinde durarak ortaya koyması acısından da son derece önemlidir.

This study aims to determine the mediating role of environmental awareness in the effect of green product awareness on consumers' purchasing tendencies. The universe of the study consists of consumers who prefer to purchase green products while shopping. The study data was obtained through an online survey and convenience sampling method. The research found that green products and environmental awareness significantly affect consumers' purchasing tendencies. There is a significant and positive relationship between green product awareness and environmental awareness, and environmental awareness has a mediating role in this relationship. There are many studies in the literature on environmental awareness, green products, and consumers' purchasing behaviors. However, no study has been found that has examined all three variables together regarding the mediating role of environmental awareness in the effect of green product awareness on consumers' purchasing tendencies. This situation constitutes the originality of this study. This research is also extremely important in terms of revealing that it would be beneficial for businesses to take this sensitive and important need of consumers into consideration in their production processes.
Keywords: Yeşil Ürün; Çevre Bilinci; Tüketici; Satın Alma