DİYARBAKIR GELENEKSEL KONUT MİMARİSİNE AİT ÖZGÜN BİR ÖRNEK: ÜZEYİR BEY KONAĞI - Uzun, Türkan; Damar-Çalın, Tuba İnci (Türk İslam Medeniyeti İlmi Araştırmalar Enstitüsü, 2019)
Farklı kültürleri içinde barındıran Anadolu, mimari açıdan çeşitlilik gösteren özelliklere sahip bir bölgedir. İnsanoğlunun yerleşim yeri olarak belirlediği bölgelerde tasarımı belirleyen en önemli unsur bölgenin iklimidir. İklimsel zenginliği ve coğrafik yapısı nedeniyle farklı mimari yapıların oluşumunu gözlemlemek kaçınılmaz bir gerçektir. Anadolu ve Mezopotamya‟yı birbirine bağlayan, bu bölgelerin kesişim noktası olan Anadolu‟nun tarihi kentlerinden biri olan Diyarbakır evleri, özgün kültür ve mimarisini oluşturmuştur. Bu evlerin tasarımında, bölgedeki halkın gereksinimlerinin etkin biçimde yerine getirilmesi amaçlanır. Mimarinin şekillenmesinde ihtiyaçların, çevresel koşulların etkin olduğu söylenebilir. Bu çalışmada tarihi sur içi Diyarbakır geleneksel evleri Üzeyir Bey Konağı özelinde mimari yapısı; plan şeması, yapım aşamaları, yapım özellikleri, yapımında kullanılan malzeme seçimi, yapım tekniğinde kullanılan öğelere yönelik bilgiler sunulması amaçlanmıştır.

Containing different cultures within it, Anatolia, has a variety of architectural features. The most important factor determining the layout of the regions - determined as the settlements by people - is the climate of the region. It is an inevitable fact that observing the development of different architectural structures due to climatic diversity and geographic structure. The intersection of Anatolia and Mesopotamia and one of the historical cities of Anatolia, Diyarbakir houses, has a unique culture and architecture. With the design of these houses, it is aimed to satisfy the needs of the people in the region effectively. Thus, it can be concluded that the needs and environmental conditions are effective in shaping the architecture. In this study, it is aimed to provide information about the architectural structure of Diyarbakır traditional houses in the historical fortress walls, based on Üzeyir Bey Mansion; plans, construction stages, construction features, materials used in the construction, the elements used in the construction techniques.
A Unique Example of Traditional Residential Architecture in Diyarbakir: Üzeyir Bey Konağı
Keywords: Diyarbakır; geleneksel; ev; sur içi