Diyabetik ayak pansumanı sırasında sanal gerçeklik uygulamasının ağrı ve anksiyete üzerine etkisi - Doğan, Sedat (Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı, 2025)
Bu çalışmanın amacı, diyabetik ayak pansumanı sırasında uygulanan sanal gerçeklik (VR) müdahalesinin hastaların ağrı ve anksiyete düzeylerine etkisini değerlendirmek ve "Basitleştirilmiş 60 Saniyelik Diyabetik Ayak Tarama Ölçeği"nin Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirliğini analiz etmektir. Araştırma, metodolojik ve randomize kontrollü olmak üzere iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, ölçeğin Türkçeye uyarlanması sonrası 131 diyabetik hastaya uygulanarak kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği ile iç tutarlılığı değerlendirilmiştir. İkinci aşamada, diyabetik ayak yarası olan 60 hasta rastgele iki gruba ayrılmıştır. Girişim grubuna pansuman sırasında VR gözlüğü ile müdahale uygulanırken, kontrol grubuna standart bakım yapılmıştır. Ağrı düzeyi VAS, anksiyete düzeyi ise Spielberger Durumluk Kaygı Ölçeği ile pansuman öncesi ve sonrası ölçülmüştür. Ölçeğin kapsam geçerlilik indeksi 0,90; Cronbach α değeri 0,88 olarak bulunmuş, yapı geçerliği tek faktörlü yapıyı doğrulamıştır (CFI=1,00, RMSEA=0,01). VR grubunda pansuman sonrası ağrı ve anksiyete düzeyleri anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). VR uygulaması, diyabetik ayak pansumanında ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında etkili bulunmuştur. Basitleştirilmiş 60 Saniyelik Diyabetik Ayak Tarama Ölçeği'nin Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracıdır.

This study aimed to evaluate the effect of virtual reality (VR) intervention during diabetic foot dressing on patients' pain and anxiety levels, and to assess the validity and reliability of the Turkish version of the "Simplified 60-Second Diabetic Foot Screening Tool." The research was conducted in two phases with a methodological and randomized controlled design. In the first phase, after linguistic adaptation, the scale was administered to 131 diabetic patients and its content, construct, and criterion validity, as well as internal consistency, were examined. In the second phase, 60 patients with diabetic foot ulcers were randomly assigned to intervention (n=30) and control (n=30) groups. The intervention group received VR headset support during dressing, while the control group received standard care. Pain levels were measured using the Visual Analog Scale (VAS), and anxiety was assessed using the Spielberger State Anxiety Inventory before and after the procedure. The scale showed a high content validity index (0.90) and strong internal consistency (Cronbach's α=0.88). Construct validity was confirmed as unidimensional (CFI=1.00, RMSEA=0.01). Post-dressing pain and anxiety levels were significantly lower in the VR group compared to the control group (p<0.05). The use of VR during diabetic foot dressing was found to be effective in reducing pain and anxiety. The Turkish form of the Simplified 60-Second Diabetic Foot Screening Scale is a valid and reliable assessment tool.
Keywords: Diyabetik Ayak; Sanal Gerçeklik; Ağrı; Anksiyete; Geçerlik ve Güvenirlik