0-2 yaş arası çocuklarda sık görülen inek sütü proteini ve yumurta alerjisine annenin gebelikteki beslenme durumunun etkisi - Yıldızhan, Ramazan Ataberk (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı, 2024)
Bu çalışmada; çocukta, yumurta ve inek sütü proteini alerjisinin hem annenin hem de çocuğun beslenmesi ile olan ilişkinin araştırılması ve elde edilecek sonuçlarla besin alerjisinin nedenlerine yönelik yeni bir bakış açısı kazandırmaktır amaçlanmıştır. Çalışma; 04.04.2024 - 05.07.2024 tarihleri arasında İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Alerji ve İmmünoloji polikliniğine başvuran, inek sütü proteini ya da yumurta alerjisi ya da hem inek sütü proteini hem de yumurta alerjisi tanısı alan 24 aydan küçük 54 hasta araştırma grubu ve hastane servisinde farklı nedenlerden dolayı yatan 24 aydan küçük 34 hasta sağlıklı grup olmak üzere toplam 88 hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların %13,0'ünde inek sütü, %40,7'sinde yumurta %46,3'ünde ise her iki hem inek sütü hem yumurta alerjisi olduğu belirlenmiştir. Tekli alerjisi olan bireylerin oranı %53,7 iken çoklu alerjisi olan bireylerin oranı %46,3 olarak belirlenmiştir. Alerjik grupta yer alan katılımcıların %46,3,'ünün ilk gebelikten olduğu saptanmıştır. Gebelik sayısı ve alerjik olma durumu arasında negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). İlk altı ay sadece anne sütü kullanımının alerjik olma durumuyla arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanının gecikmesi ile alerjik olma arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sağlıklı grupta yer alan katılımcıların ilk tüketilen ek gıda ürünü %41,2'yle süt, yoğurt ve kefir olurken alerjik grupta bu besin grubu %59,3 oranla meyve ve sebze olmuştur (p<0,05). Çocuğu sağlıklı ve alerjik grupta olan annelerin gebelik süresinde probiyotik kullanma oranları sırasıyla %26,5 ve %9,3 olarak belirlenmiştir (p<0,05). Açık yoğurt tüketimi ile alerjik olma arasında negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Çocuğu alerjik grupta yer alan annelerin tüketmiş olduğu; fındık, ceviz, çökelek ve beyaz ekmek miktarının, çocuğu sağlıklı grupta olan annelerin tüketim miktarına göre daha yüksek olduğu; çocuğu sağlıklı grupta yer alan annelerin tüketmiş olduğu; Antep fıstığı, yarım yağlı süt ve nohut miktarının çocuğu alerjik grupta olan annelerin tüketim miktarına göre daha yüksek olduğu ve bu ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Tüm bu bilgiler doğrultusunda besin alerjilerinde; doğum sırası, anne sütü alımı, tamamlayıcı beslenme, probiyotikler, annenin gebelikteki beslenme durumu gibi pek çok faktörün etkili olduğu görülmüştür. Annenin gebelikteki diyetinin, yenidoğanda görülen besin alerjilerine etkisine yönelik literatürde az çalışma bulunmaktadır. Bu konuya yönelik daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Bu anlamda, çalışmamızın literatüre katkı sağlayarak bu konuda yapılacak başka çalışmalara da yol gösterici olabileceğini düşünüyoruz.

This study aims to investigate the relationship between egg and cow's milk protein allergy in children and the nutrition of both the mother and the child, and to provide a new perspective on the causes of food allergy with the results obtained. The study included a total of 88 patients, consisting of 54 patients younger than 24 months of age who were diagnosed with cow's milk protein or egg allergy or both cow's milk protein and egg allergy and a healthy group of 34 patients younger than 24 months of age who were hospitalized in the hospital ward for various reasons and who applied to the Department of Child Health and Diseases, Pediatric Allergy and Immunology clinic of Tepecik Training and Research Hospital of Izmir Health Sciences University between 04.04.2024 and 05.07.2024. It was determined that 13.0% of the participants had cow's milk allergy, 40.7% had egg allergy, and 46.3% had both cow's milk and egg allergy. The rate of individuals with single allergies was determined as 53.7%, while the rate of individuals with multiple allergies was determined as 46.3%. It was determined that 46.3% of the participants in the allergic group were from their first pregnancy. It was determined that there was a negative relationship between the number of pregnancies and the status of allergy (p<0.05). It was determined that there was a positive relationship between the use of only breast milk in the first six months and the status of allergy (p<0.05). It was determined that there was a positive relationship between the delay in starting complementary feeding and the status of allergy (p<0.05). The first consumed complementary food product of the participants in the healthy group was milk, yogurt and kefir with 41.2%, while in the allergic group, this food group was fruits and vegetables with 59.3% (p<0.05). The rates of probiotic use during pregnancy of mothers whose children were in the healthy and allergic groups were determined as 26.5% and 9.3%, respectively (p<0.05). It was determined that there was a negative relationship between the consumption of plain yogurt and the status of allergy (p<0.05). It was determined that the amount of hazelnuts, walnuts, cottage cheese and white bread consumed by mothers whose children were in the allergic group was higher than the amount consumed by mothers whose children were in the healthy group; the amount of pistachios, semi-skimmed milk and chickpeas consumed by mothers whose children were in the healthy group was higher than the amount consumed by mothers whose children were in the allergic group and that there was a statistically significant difference between these averages (p<0.05). In line with all this information, it was observed that many factors such as birth order, breast milk intake, complementary feeding, probiotics and the nutritional status of the mother during pregnancy are effective in food allergies. There are few studies in the literature on the effect of the mother's diet during pregnancy on food allergies seen in the newborn. More research is needed on this subject. In this sense, we think that our study can contribute to the literature and guide other studies to be conducted on this subject.
Keywords: Besin alerjisi; inek sütü proteini alerjisi; yumurta alerjisi; beslenme durumu