1 Mart 2003 Başbakanlık Tezkeresi’nin Reddedilme Nedenleri - Göz, Mert Mahir (Hasan Kalyoncu Üniversitesi, 2016)
11 Eylül 2001, süper güç ve dünyanın hamisi rolündeki ABD’nin Pentagon ve Dünya Ticaret Merkezi gibi ticari-stratejik ve siyasi açılardan önemli kurumlarına düzenlenen saldırı olması nedeniyle son derece önemli bir tarihtir. Özellikle Soğuk Savaş sürecinin ardından tek kutup olarak görülen ABD’nin süper güç imajı, söz konusu saldırılar nedeniyle ağır darbe almıştır. Yaşanan bu olaylar neticesinde güvenlik politika ve stratejilerinde değişikliklere giden ABD idaresi için yeni bir ‘‘düşman’’ hulul etmiştir. ABD tarafından ‘‘İslami Terör’’ olarak adlandırılan ve özellikle Ortadoğu’da istikrarsızlığa yol açarak bölge ve dünya barışını tehdit eden ülkeler tarafından desteklenen radikal islami terör örgütleri ABD’nin yeni hedefi haline gelmiştir. ABD mevzu bahis bu örgütleri ve elinde nükleer silah bulundurarak dünya barışını ve istikrarını tehdit eden Saddam Hüseyin yönetimini sonlandırmak mefkûresiyle Irak’a savaş açmıştır. Ülkesinden binlerce kilometre uzakta olan bir bölgede yürütülecek olan operasyonun başarılı olabilmesi için bölgedeki müttefik devletlerden dostluklarını göstermelerini isteyen ABD yönetimi, Irak’ın sınır komşusu ve bölgedeki en güçlü müttefiklerden biri olan Türkiye’nin de kapısını çalmıştır. Askeri, siyasi, lojistik ve ekonomik temelli her türlü desteği Türkiye’den talep eden ABD’nin bu taleplerine cevap verilebilinmesi için TBMM’nin onayına sunmak üzere bir Başbakanlık tezkeresi hazırlanmıştır.Literatüre 1 Mart Tezkeresi olarak geçen Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için Hükümet’e yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi 1 Mart 2003’te TBMM tarafından görüşülerek reddedilmiştir. Söz konusu tezkerenin reddedilmesi yakın siyasi tarihimizde çok önemli bir karar olarak görülmektedir. Öyle ki; bu kararın etkileri, günümüze kadar uzanmakta ve Türkiye’nin ulusal güvenlik çıkarlarını etkilemektedir. Çalışmada, TBMM tarafından 1 Mart 2003 tarihinde oylanan Başbakanlık Tezkeresi ele alınmış olup, AK Parti Hükümeti’nin büyük çoğunluğunun desteğine rağmen tezkerenin hangi şartlar ve nedenler doğrultusunda kabul edilmediği araştırılmıştır.
Keywords: Türkiye Cumhuriyeti; Amerika Birleşik Devletleri; Irak Cumhuriyeti; Irak Savaşı; Terör; Tezkere; Müzakere