Havaalanlarında sürdürülebilir atık yönetimi uygulamaları: İstanbul Havalimanı - Kalyoncu, Mustafa Alper (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Çevre Bilimleri ve Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı, 2023)
Günümüzde atık yönetimi, çevresel etkileri minimize etmek ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak için büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, İstanbul Havalimanı gibi büyük ölçekli işletmelerin etkili bir atık yönetim sistemi benimsemesi gerekmektedir. Bu tezde, İstanbul Havalimanı'nın sürdürülebilir atık yönetimine odaklanan stratejileri incelenmiştir. İlk olarak, atık yönetiminin temel prensipleri ve sürdürülebilir atık yönetimi kavramları açıklanmıştır. Daha sonra, İstanbul Havalimanı'nın atık yönetimi politikaları ve uygulamaları analiz edilmiştir. İstanbul Havalimanı, atık yönetimi konusunda çeşitli stratejiler benimsemiştir. Bu stratejiler arasında atık azaltma, geri dönüşüm ve geri kazanım yer almaktadır. Havalimanı, atık türlerine göre toplama, ayrıştırma ve geri dönüşüm süreçleri uygulayarak atık miktarını azaltmayı hedeflemektedir. Ayrıca, organik atıkların kompostlanması ve biyometanizasyon gibi yöntemlerle enerji üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, İstanbul Havalimanı'nın atık yönetimi politikalarının etkinliğini değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu değerlendirme, atık miktarının azaltılması, geri dönüşüm oranının artırılması, enerji geri kazanımının sağlanması ve çevresel etkilerin minimize edilmesi gibi ölçütler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla İstanbul Havalimanında yürütülen çalışmalar kapsamında elde edilen 2022 yılının verileri kullanılmıştır. Bu veriler havalimanında toplanan atık miktarları, bu atıkların karakteristiklerini, yönetimi yapılan atıkların hangi strateji ile yönetildiği gibi verileri kapsamaktadır. Yapılan çalışmada İstanbul Havalimanı'nda 2022 yılı Ocak ayında 2809 ton olan toplam atık miktarının Aralık ayında 4174 tona çıktığı , Ocak ayında %30 olan geri dönüşüm oranının Aralık ayında %40 oranına yükseldiği görülmüştür. Geri dönüşüm oranındaki bu yükseliş sürdürülebilir atık yönetimi için yapılan iyileştirme çalışmaları ve stratejilerinin pozitif katkısını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmanın hem İstanbul Havalimanı'nın atık yönetimi pratiğine hem de genel olarak sürdürülebilir atık yönetimi alanına katkı sağladığı söylenebilir.

Nowadays, waste management is of great importance in order to minimize environmental impacts and to ensure the sustainable use of natural resources. In this context, large-scale enterprises such as Istanbul Airport should adopt an effective waste management system. In this thesis, Istanbul Airport's strategies focusing on sustainable waste management are examined. First, the basic principles of waste management and the concepts of sustainable waste management are explained. Subsequently, the waste management policies and practices of Istanbul Airport were analyzed. Istanbul Airport has adopted various strategies for waste management. These strategies include waste reduction, decontamination, recycling and recovery. The airport aims to reduce the amount of waste by implementing collection, separation and recycling processes according to the types of waste. In addition, energy production is carried out by methods such as composting and biomethanization of organic waste. In this study, it is aimed to evaluate the effectiveness of waste management policies of Istanbul Airport. This evaluation was carried out using criteria such as reducing the amount of waste, increasing the recycling rate, ensuring energy recovery and minimizing environmental impacts. For this purpose, it was obtained the data of 2022 within the scope of the studies carried out at Istanbul Airport were used. These data include data such as the amount of waste collected at the airport, the characteristics of these wastes, and the strategy with which the wastes are managed. In the study, it was observed that the total amount of waste at Istanbul Airport, which was 2809 tons in January 2022, increased to 4174 tons in December, and the recycling rate, which was 30% in January, increased to 40% in December. This increase in the recycling rate reveals the positive contribution of the improvement studies and strategies for sustainable waste management. As a result, it can be said that this study contributes both to the waste management practice of Istanbul Airport and to the field of sustainable waste management in general.
Keywords: Atık yönetimi; Geri dönüşüm; Geri kazanım; Sürdürülebilirlik