Hemşirelerde çalışma şeklinin hedonik açlık düzeyleri, uyku kalitesi ve beden kütle indeksine etkisinin değerlendirilmesi - Ayyıldız, Aybike (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, 2024)
Bu çalışmanın amacı hemşirelerde çalışma şeklinin hedonik açlık düzeyleri, uyku kalitesi ve beden kütle indeksine etkisinin değerlendirilmesidir. Araştırma Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde farklı çalışma şekillerine sahip 169 hemşire üzerinde yürütülmüştür. Soru kağıdı ile bireylerin genel özellikleri, sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, çalışma koşulları, Görsel Analog Skalası (VAS), Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve 24 saatlik fiziksel aktivite durumları değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin %85,2'si kadın, %14,8'i erkektir ve yaş ortalaması 31,1±7,34 yıldır. Cinsiyete ve çalışma çalışma şekillerine göre yaşlar arasında anlamlı bir farklılık yoktur (p˃0,05). Çalışma grubundaki bireylerin %35'i hafif şişman, %10'u obez olarak bulunmuş ve %57,4'ünün işe başladığından beri ağırlık artışı olmuştur. Katılımcıların %77,5'i kötü kaliteli uykuya sahip, %75,1'nde hedonik açlık bulunmakta ve %92,3'ü hafif aktiftir. Cinsiyete ve çalışma şekillerine göre beden kütle indeksleri, besin gücü ölçek puanları, PUKİ puanları, fiziksel aktivite seviyeleri arasında fark bulunmamıştır. Bireylerin çalışma şekillerine göre ekmek, kuruyemiş, çekirdek, soğuk gazlı içecek, makarna, çikolata ve şekerli ürün, patates kızartması, cips, fastfood, hamur işleri, meyve, dondurma, kremalı pasta ve pastane ürünlerini çeşitlerine karşı istek duymaları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p˃0,05). BKİ ile PAL değeri, PUKİ toplam skoru, BGÖ toplam puanı arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. BKİ ile yaş arasında pozitif yönde orta düzeyde ve BGÖ ile yaş arasında negatif yönde zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Hedonik açlık mevcudiyetinde besin tüketimlerinin değerlendirilmesi ve sağlıklı besin seçimi konusunda bireylerin yönlendirilmesi önerilmektedir. Hemşirelerde yüksek oranda tespit edilen kötü uyku kalitesi ve hedonik açlık varlığının etkilerinin uzunlamasına değerlendirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

The aim of this study is to evaluate the effect of working style on hedonic hunger levels, sleep quality and body mass ındex of nurses. The research was conducted on 169 nurses with different working styles at Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Practice and Research Hospital. The questionnaire evaluated general and sociodemographic characteristics, dietary habits, working conditions, Visual Analog Scale (VAS), Nutrient Strength Scale (NSS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and 24-hour physical activity status.The study included 85.2% female and 14.8% male participants with a mean age of 31.1±7.34 years. No significant age differences were found between genders or study types (p˃0.05). Among the study group, 35% were slightly obese, 10% were obese, and 57% had gained weight since starting work. Additionally, 75.1% reported experiencing hedonic hunger and 75% reported poor quality sleep. There were no significant differences in food power scale scores, PDQI scores, and physical activity levels based on the type of work. Similarly, no significant difference was found in individuals' cravings for bread, nuts, seeds, cold carbonated drinks, pasta, chocolate and sugary products, french fries, chips, fast food, pastries, fruit, ice cream, cream cakes, and pastry products based on their working styles (p > 0.05). Our study found a moderate positive correlation between BMI and age, as well as a weak negative correlation between BMI and age.To ensure objectivity, it is recommended to evaluate food consumption in the presence of hedonic hunger and provide guidance on healthy food choices. A longitudinal evaluation of the effects of poor sleep quality and hedonic hunger, which were found to be high in nurses, is necessary.
Keywords: Vardiya usulü çalışma; hemşire; hedonik açlık; obezite; uyku kalitesi