HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE HATA (TCK m.30/3) - Sarıgül, Ali Tanju (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, 2020)
Hukuka uygunluk nedenlerinde hata, hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında, hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında ya da sınırında olabilmektedir. Hukuka uygunluk nedenlerinde hatanın bu ayrım gözetilmeksizin 5237 sayılıTCK’nın 30/3 maddesinde “ceza sorumluluğunu kaldıran ya da azaltan nedenler” başlığı altında düzenlendiğini ve aynı ceza sorumluluğunu gerektirecek şekilde hüküm altına alındığını görmekteyiz. Hatanın kaçınılmaz olması durumunda failin hatasından yararlanacağı belirtilmiş, kaçınılabilir olması durumuna ise bir hukuki sonuç bağlanmamıştır.Hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında yanılgıya düşülmesi durumunda söz konusu olan hata, failin tasavvuruna ilişkindir. Bu nedenle tipiklikte unsur hatası ile benzerlik gösterir ve kastı ortadan kaldırır. Hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında hata durumunda ise, fail eyleminin hukuk düzeninin izin verdiği konusunda yanılgıya düştüğünden, haksızlık yanılgısı gibi kusurluluğu etkileyen bir etkileyen bir hata söz konusudur.TCK m.27/1’de ise hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması halindeki ceza sorumluluğu düzenlenmektedir. Bu düzenleme hatanın maddi unsur ya da izin normunda olması dikkate alınarak kastı ya da kusurluluğu etkileyebilmektir.

Error in the causes of compliance with laws may be in the objective conditionsof the causes or in the presence or in the limit of the causes of comliance with laws. We see that the error in the causes of compliance with the law is regulatedunder the title “which remove or reduce the criminal liabilities” in Article 30/3 ofthe Turkish Penal Code (Law No.5237) without distinction and requires the samecriminal responsibility. If the error is inevitable, it is stated that the perpetrator willbenefit from the error, and if it is avoidable, there is no legal result. In the objective conditions of the causes of the compliance with law, the errorrelates to the intention of the perpetrator. Therefore, it is similar to the error of theobjective element in typeness and removes the intent. In the event of an error in thepresence of causes of compliance with the law, the perpetrator was mistaken in thefact that the legal order of the off ense allowed. Herewith, there is an error aff ectingthe culpability, such as injustice error.In Article 27/1 of the Turkish Penal Code, criminal liability is regulated incase of exceeding the limit without intent for causes of compliance with the law. Thisregulation is to be able to aff ect intent or culpabilty, taking into account whether theerror is in the objective element or the norm of permits.
ERROR IN THE CAUSES OF THE COMPLIANCE WITH LAWS (TURKISH PENAL CODE ART. 30/3)
Keywords: hukuka uygunluk nedenlerinde hata; maddi koşullarda hata; haksızlık yanılgısı; kusur teorisi; kaçınılmazlık