Farklı iki kültürdeki kadınların doğum öncesi ve sonrası dönemlerine ilişkin geleneksel inanç ve uygulamalarının incelenmesi - Karaman, Rüveyda (Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Hemşirelik Ana Bilim Dalı Hemşirelik Bilim Dalı, 2024)
Anne ve bebek sağlığını etkileyebilecek doğum öncesi ve sonrası geleneksel inanç ve uygulamaları anlamak sağlık uzmanları için kritik öneme sahiptir. Bu çalışma Yalçın ve Koçak (2012) tarafından geliştirilen Fonksiyonel Olmayan İnanç ve Uygulamalar Ölçeğinin Suriye kültürü ve diline uyarlamasının yapılması ve Türk ve Suriyeli kadınların doğum öncesi ve sonrası geleneksel inanç ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma metodolojik ve kesitsel araştırma tipinde olup Aralık 2022 – Aralık 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmada Türk örneklem grubu için Balıkesir ili Bandırma ilçesindeki bir aile sağlığı merkezinden; Suriyeli örneklem grubu için Kilis ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı Suriyeli göçmenlere hizmet eden 1. basamak bir sağlık merkezinden veri toplanmıştır. Çalışmaya 228 Suriyeli katılımcı ölçek geçerlik güvenirlik aşamasında, 92 Suriyeli ve 85 Türk katılımcı iki kültürün incelenmesi aşamasında olmak üzere toplamda 320 Suriyeli ve 85 Türk katılımcı dahil edilmiştir. Ölçeğin Suriye kültür ve Arapça dilinde geçerlik güvenirlik çalışmaları sonucunda 25 madde ve dört alt boyuttan oluşan, %53 toplam varyansa sahip bir ölçek elde edilmiştir. Araştırma bulguları farklı iki kültürün geleneksel inanç ve uygulamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Türk kadınlar Suriyeli kadınlara oranla doğum öncesi ve sonrası dönemlerde daha az geleneksel yöntemlere başvurmaktadır. İki kültür arasındaki farklılıkları açıklayan demografik ve obstetrik faktörler yaş, eğitim seviyesi, çocuk sayısı, aile tipi ve gelir seviyesidir. Bu çalışma iki kültür arasındaki kültürel uygulamaların yalnızca ortak yönlerini değil, aynı zamanda ayırt edici unsurlarını da analiz eden karşılaştırmalı analizler içermektedir. Suriye bağlamına uyarlanan, fonksiyonel olmayan inanç ve uygulamalar ölçeğini kullanan bu çalışma, bu inançların kültürel uyarlamaları ve çağdaş ortamlardaki geçerliliği hakkında yeni bilgiler sunmaktadır.

Understanding prenatal and postnatal traditional beliefs and practices that may affect maternal and infant health is critical for healthcare professionals. This study was conducted by Yalçın and Koçak (2012) to adapt the Dysfunctional Beliefs and Practices Scale to Syrian culture and language and to examine the prenatal and postnatal traditional beliefs and practices of Turkish and Syrian women. The study is a methodological and cross-sectional research type and was conducted between December 2022 and December 2023. For the Turkish sample group, data were collected from a family health center in Bandırma district of Balıkesir province; for the Syrian sample group, data were collected from a primary health center serving Syrian immigrants affiliated to the Ministry of Health in Kilis province. A total of 320 Syrian and 85 Turkish participants were included in the study, including 228 Syrian participants in the validity and reliability phase of the scale, 92 Syrian and 85 Turkish participants in the two-culture analysis phase. As a result of the validity and reliability studies of the scale in Syrian culture and Arabic language, a scale consisting of 25 items and four sub-dimensions with a total variance of 53% was obtained. The findings of the study revealed a statistically significant difference between the traditional beliefs and practices of the two cultures. Syrian women use more traditional methods in prenatal and postnatal periods compared to Turkish women. The demographic and obstetric factors that explain the differences between the two cultures are age, education level, number of children, family type and income level. This study includes comparative analyses that analyze not only the commonalities but also the distinctive elements of cultural practices between the two cultures. Using a scale of dysfunctional beliefs and practices adapted to the Syrian context, this study provides new insights into the cultural adaptations of these beliefs and their validity in contemporary settings.
Keywords: Transkültürel Hemşirelik; Geleneksel Uygulamalar; Kültür; Gebelik; Suriye