Bağımlılık Seyir İndeksi (BASİ)’nin Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bağımlılıkta tedavinin gidişini ve iyileşmenin düzeyini tüm alanlarda ölçen, izlemede kolaylıkla kullanılabilecek kısa bir ölçek geliştirmek, bu ölçeğin geçerliliğini ve güvenilirliğini saptamaktır. Yöntem: Literatür taramasından elde edilen bilgiler ve uzman görüşleri ile oluşturulan sorular pilot olarak 10 olguya uygulanmış, uygulama sonucunda sekiz maddelik, gözlemci tarafından doldurulan bir ölçek olarak geliştirilmiştir. Çalışmanın klinik örneklemini ayaktan ruhsaltoplumsal danışmanlık hizmeti veren Yeşilay Danışmanlık Merkezi’ne bağımlılık tedavisi için başvuran 307 olgu oluşturmuştur. Çalışmanın klinik olmayan örneklemini herhangi bir psikiyatrik tanı konmamış, rastgele seçilmiş 102 katılımcı oluşturmuştur. Bağımlılık Seyir İndeksi (BASİ) sorularının güvenilirlik analizi için Cronbach alfa katsayısı hesaplanmış, ölçeğin faktör yapısı açıklayıcı faktör analizi ve varimaks rotasyonu ile incelenmiştir. İzlemede görüşmeler arası değişimin güvenilirliği Güvenilir Değişim İndeksi (Reliable Change Index-RCI) yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Tüm ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0,80 olarak bulunmuştur. İkinci, beşinci ve on birinci görüşmelerde elde edilen Cronbach alfa katsayısı sırasıyla 0,79; 0,85 ve 0,84 olarak saptanmıştır. Görüşmeciler arası ölçek toplam puanı korelasyonu 0,75 olarak bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizinde öz değeri 1’den büyük iki faktör elde edilmiştir ve toplam varyansın %43,6’unu açıklamaktadır. İki grubun BASİ puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. Ölçeğin kesme noktası 8,63 olarak saptanmış, güvenilir değişim indeksi (RCI) ise 3,5 bulunmuştur. BASİ’nin ilk görüşme ortalama puanı 14,92±5,63 iken, onuncu görüşmede ortalamanın oldukça düştüğü gözlenmiş ve ortalama puan 9,4±4,71 olarak bulunmuştur (t=4,16; p<0,05). Sonuç: BASİ’nin bağımlılığın gidişini ve iyileşmeyi farklı boyutlarda değerlendirebilen, klinik uygulamada ve araştırma

Objective: The objective of this study was to develop a short scale that assesses the progress and recovery in addiction treatment with respect to all relevant areas, and to determine its validity and reliability. Method: After scanning the literature and consulting the experts, a pool of questions was. The pilot form was tested in 10 cases then a final 8-item scale was generated. Clinical sample of the study consisted of 307 alcohol/substance users who applied Turkish Green Crescent Outpatient Counselling Center for psychosocial treatment between March 2016 and March 2017. Non-clinical sample of the study is composed by 102 randomly chosen participants without a history of psychiatric disorder. The reliability of the Addiction Outcome Assessment Index (AOAI) questions was determined by computing the Cronbach’s alpha coefficient, and the factor structure analysis was determined by varimax rotation. Analysis of the reliability of the change between sessions was conducted via Reliable Change Index-(RCI). Results: The Cronbach’s alpha coefficient for the total Outcome Assessment Index (AOAI) was 0.80. Therapists’ total correlation coefficient was 0.75. Explanatory Factor Analysis revealed 2 factors which explains 43.96% of the total variance. The difference between groups’ AOAI-Turkish (BASI) mean score was statistically significant. Cut-off point was determined as 8.63. RCI was 3.5. AOAI’s first session mean score was 14.92±5.63, the mean score decreased at the tenth session to 9.4±4.71. Conclusion: The results showed that AOAI is a valid and reliable questionnaire that can be used to measure the progress of different dimensions of alcohol and substance use.