Port Kateter Uygulamaları: Kanserli Hastaların Deneyimlerine İlişkin Niteliksel Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı kanserli hastaların taşıdıkları port kateterlere ilişkin algı ve deneyimlerini ortaya çıkarmaktır.Gereç-yöntem: Çalışma, İstanbul’da bir onkoloji kliniğine tedavi için başvuran, 16 kanser hastasıyla derinlemesine görüşmeler yoluyla yapılmıştır. Çalışma grubuna en az 6 aydır port kateteri olan meme ve kolon kanserli hastalar alınmıştır.Çalışma temaları hastaların port deneyimlerini çok boyutlu olarak kavramayı hedefleyen: (1) Portun Öyküsü, (2) SosyalYaşam ve Fiziksel Uyum (3) Beden İmajı ve Cinsel Yaşam (4) Tedavi Süreci ve Öneriler dinamiklerini içeren yarı yapılandırılmış açık uçlu sorulardan oluşturulmuştur. Görüşmeler ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınarak çözümlemesinde içerikanalizi kullanılmıştır.Bulgular: Çalışmada elde edilen önemli bulgular, port kateterin hastaların cinsel yaşamı ve beden imajını etkileyebileceği, tedirginlik ve korku nedeniyle sosyal izolasyon yaşayabilecekleri gibi dezavantajları bulunurken, tedavide kolaylıkve hastayı tedavi sürecinde özgürleştirerek rahatlık sağladığı için avantajlı olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Port kateteri olan kanserli hastaların gereksinim duyduğu bakımın sürdürülmesinde var olan temel ilkelerin yanısıra hasta deneyimlerinin ve port kateterin psikososyal boyutunun da bilinmesi, bakım kalitesinin arttırılması açısındanönemlidir.Methods: This study was done with 16 patients, who applied to the oncology clinic for treatment, by using in-depthinterview technique. The study group consists of colon cancer and breast cancer patients having port catheters for atleast six months. The themes of the study are comprised of four open-ended questions, which aimed to comprehendthe patients’ port experiences in a multidimensional way. These questions are based on (1) story of the port, (2) sociallife and physical adaptation, (3) sexual life and body image, and (4) treatment process and dynamic recommendationsrelated to living with the port.Results: The important findings obtained from the study are twofold. First, the port catheter has disadvantages, suchas influencing patients’ sexual lives and body images, and leading to social isolation through(by) creating anxiety andfear. Second, the port catheter has also advantages, such as providing convenience to patients during the treatment, andgiving comfort to them during the treatment by making them free.Conclusions: One of the important principles related to port catheter that it provides a reliable care to the patients. Inthis direction, in addition to the fundamental principles related to the maintenance of the care needed by the cancerpatients with port, knowing the psychosocial aspect of the port and patient experiences is very important to increasethe quality of the care given.