Yoğun bakım hemşirelerine verilen güvenli kan ve kan ürünleri transfüzyonu eğitiminin hemşirelerin bilgi ve tutumlarına etkisi

Abstract

Araştırma, Yoğun Bakım Hemşirelerine Verilen Güvenli Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu Eğitiminin Hemşirelerin Bilgi ve Tutumlarına Etkisini belirlemek amacıyla ön test-son test düzeninde yarı deneysel olarak yapıldı. Araştırma, Kahramanmaraş sütçü imam üniversitesi sağlık uygulama ve araştırma hastanesi yoğun bakım ünitelerinde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 166 hemşire ile tamamlandı. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından literatür taranması ile oluşturulan, hemşirelerin tanıtıcı özelliklerini, güvenli kan ve kan ürünleri transfüzyonu ve hemşirelik bakımı ile ilgili bilgi ve tutumlarının belirlemesine yönelik soruları içeren, anket formu ile toplandı. Ankette her soruya 2.5 puan verilmiş olup, toplamda 40 soru 100 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hemşireler 45 dakikalık eğitim aldı. Kan ve kan ürünleri transfüzyonu eğitimleri tamamlandıktan 1 ay sonra hemşirelere son test yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Ön test ve son test karşılaştırmalarında Paired Sample T-test, Wilcoxon testi kullanılmıştır. Gruplar arası farkın belirlenmesinde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, One way Anova ve post hoc-tamhane's T2 testi uygulandı. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesi SPSS 22.0 paket programı ile yapıldı. İstatistiksel analizlerde p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin %48.8'i 21-25 yaş aralığında, %62.7'sinin kadın, %53.6'sının evli, %52.4'ünün lisans mezunu olduğu ve %56'sının toplam çalışma süresinin 1-5 yıl olduğu bulundu. YB hemşirelerinin eğitim öncesi kan ve kan ürünleri transfüzyonu bilgi puan ortalamalarının 60.25±8.92, eğitim sonrasında ise 78.17±8.19 olduğu ve bu puan farkının istatiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0.001). YB hemşirelerinin verilen eğitim sonrası kan ve kan ürünleri transfüzyonu konusunda bilgi düzeylerinin arttığı bulundu. Bu sonuca dayanarak hemşirelerin, kan ve kan ürünleri transfüzyonu konusunda çalıştıkları kurumlarda güncel rehberler eşliğinde hazırlanmış hizmet içi eğitimlerin arttırılması, eğitimlerde farklı eğitim modellerinin uygulanması, eğitimler sonrası uygulama basamaklarında gözlem yapılması, kurumlarda bulunan kan transfüzyonu komitesinin daha etkin ve verimli çalışması önerilmektedir.