Gaziantep Yeme İçme Mekanlarının Tasarımında Yeni Eğilimler

Abstract

Mekansal üretimler, zengin oluşumların maddeleşmiş hali olmaktadır. Mekanların tasarlanmasında psikoloji, sosyolojik ve kültürel özelliklerin insanların davranışları üzerindeki etkileri dikkate alınması gerekmektedir. Yemek yeme mekanları, kültürel girdilerin yoğun olduğu mekanlar olmakla birlikte, söz konusu mekanları oluşturan objektif özelliklerin de kültürel ve toplumsal kimliğin aktarılmasında önemli bir aracı görevi üstlendiği de söylenebilir. Yemek yeme içme mekanlarında aydınlatma, müşterilerin görmek istediği atmosferin oluşturulmasında en önemli etkenlerden biri olmaktadır. Mekanın aydınlatılması ile mekanın algılanması, mekandaki hedef kitle, mekanda geçirilecek süre de önemli olmaktadır. Dolayısıyla çalışmada; mekan kavramı, mekanın bileşenleri ve aydınlatma, renk, iklimlendirme vb. gibi mekanın fiziksel özellikleri üzerinde durulmuştur. Yemek yeme ve içme mekanlarında yiyeceklerin istenen hedef kitleye sunulması ve ulaştırılması, mağazalarda da bir ürünün satışa hazırlanması ile aynı özelliklere sahip olmaktadır. Bu kapsamda çalışmada; yemek yeme içme mekanlarının algılanması, söz konusu mekanların göstermiş olduğu gelişimler, yeme-içme mekanlarının tasarımı, sınıflandırılması, yeme-içme mekanlarının algılanmasında etkili olan unsurlar, yeme-içme mekanlarını kullananların sosyal ve psikolojik ihtiyaçları üzerinde durulmuştur. Mutfak, yeme-içme mekanlarının, evlerin ya da yemek hazırlamak için ayrılmış bölümü olarak tanımlanmakla birlikte, hazırlanması bakımından beslenmenin ve yemeklerin ön aşamalarının gerçekleştirildiği alan olarak da ifade edilmektedir. Mutfak, bütün toplumlarda kültürel yapının önemli bir parçası olmaktadır. Dünya genelinde de mutfak kültürü her toplumda farklılık göstermekte ve her kültürün de kendine has özellikleri bulunmaktadır. Zaman içerisinde gelişen yeme-içme mekanlarındaki değişim, Türk mutfak kültürünü de şekillendirmiştir. Dolayısıyla Osmanlı mutfağının temellerinin öncelikle Türk mutfağına ve İslami anlayışa dayandığı ifade edilebilir. Dolayısıyla çalışmada; Osmanlı mutfak kültürü ele alınmış, mutfak kültürünün belirleyicileri üzerinde durulmuş, Osmanlı döneminde yeme-içme mekanı görevi gören kurumlar incelenmiş ve Osmanlı mutfağının diğer mutfaklarla ilişkileri incelenmiştir.