Sigarayı bırakanlarda farklı şiddetteki aerobik egzersizlerin anksiyete, sigara bağımlılığı, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Abstract

Bu çalışma, sigarayı bırakan bireylerde farklı şiddetteki aerobik egzersizin; bireylerin anksiyete düzeyi, sigara bağımlılığı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Son 1 ay içinde sigarayı bırakan 18-45 yaş aralığında olan 60 birey çalışmaya katıldı. Bireyler basit rastgele yöntem ile kontrol grubu (yaş ortalaması 32,10±6,77), hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu (yaş ortalaması 33,10±5,07) ve orta şiddetli aerobik egzersiz (yaş ortalaması 34,00±5,15) grubuna ayrıldı. Aerobik egzersiz eğitimi ısınma (10 dk), aerobik egzersiz (30 dk) ve soğuma dönemi (5 dk) olacak şekilde 8 hafta/3 gün uygulandı. Hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu (n=20) maksimal kalp atım hızı'nın (KAH) %40'ı, orta şiddetli aerobik egzersiz grubu ise (n=20) %60'ı kadar submaksimal aerobik egzersiz yaptı. Kontrol grubu (n=20) bu süre boyunca normal günlük yaşam aktivitelerine devam etti. Bireylerin anksiyete düzeyi Beck Anksiyete ölçeği (BAÖ), nikotin bağımlılığı Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), yaşam kalitesi Yaşam Kalitesi Kısa Form – 36 (SF-36) ile çalışma öncesi ve sonrası değerlendirildi. Katılımcıların tamamının anksiyete seviyesinde (BAÖ), madde aşermede (MAÖ) ve PUKİ toplam ve alt bileşenlerinde (öznel uyku kalitesi, uyku latansı, uyku süresi, uyku bozukluğu ve gündüz işlev bozukluğu) iyileşme görüldü (p<0.05). Yaşam kalitesi (SF 36) kontrol grubunda vücut ağrısı ve sosyal fonksiyon haricindeki alt bileşenlerde iyileşme gösterdi. Aerobik egzersiz uygulanan gruplarda ise tüm alt bileşenler iyileşme gösterdi (p<0.05). Gruplar arası ilk ve son değerlendirmelerin karşılaştırılmasında; BAÖ ve SF-36 skorlarında fark bulunmadı (p>0.05) fakat orta şiddetli aerobik egzersiz grubu MAÖ skoru çalışma öncesi ve sonrasında diğer iki gruptan daha düşüktü (p<0.05), İlk değerlendirmede PUKİ alt bileşen ve toplam skorları açısından yalnızca uyku bozukluğu alt bileşen skorunda fark bulundu, hafif şiddetli aerobik egzersiz grubu uyku bozukluğu skoru kontrol grubundan yüksekti (p<0.05), son değerlendirmeler arasında ise fark bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak 8 haftalık aerobik egzersizler, sigarayı bırakan bireylerde sigara bağımlılığının azaltılmasında, uyku bozukluğunun giderilmesinde, yaşam kalitesinin arttırılmasında etkili olduğu sonucuna vardık. Özellikle orta şiddetteki aerobik egzersizler sigaraya tekrar başlama isteğini daha fazla azaltmaktadır. Yüksek şiddette aerobik egzersizin de yer aldığı ve farklı egzersiz çeşitlerinin karşılaştırıldığı daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

The aim of this study was to investigate the effects different intensities of aerobic exercises on anxiety level, smoking addiction, sleep and quality of life in individuals who quit smoking. 60 individuals between the ages of 18-45 who quit smoking in the last 1 month participated in the study. Individuals were randomly assigned to the control group (mean age 32.10±6.77), mild aerobic exercise group (mean age 33.10±5.07) and moderate-intensity aerobic exercise (mean age 34.00±5.15) groups. Aerobic exercise training was applied for 8 weeks/3 days as warm-up (10 min), aerobic exercise (30 min) and cool-down (5 min). Mild-intensity aerobic exercise group (n=20) performed submaximal aerobic exercise at 40% of the maximal heart rate (MHR), and moderate-intensity aerobic exercise group (n=20) performed 60% of MHR. The control group (n=20) continued their normal activities of daily living during this time. Anxiety level was assessed with Beck Anxiety Scale (BAI), nicotine addiction were measured with Fagerstrom Test For Nicotine Dependence (FTND) and Substance Craving Scale (SCS), sleep quality was assessed Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), quality of life was evaluated with Quality of Life Short Form – 36 (SF 36). All measurement performed before and after the study. All participants showed improvement in anxiety level (BAI), item craving (SCS), and total and subdomians of PSQI (subjective sleep quality, sleep latency, sleep duration, sleep disturbance, and daytime dysfunction) during the study (p<0.05). The body pain and social function subdomains of quality of life (SF-36) were improved in the control group. Aerobic exercise groups showed improvement in all subdomains (p<0.05). In the comparison of the first and last evaluations between the groups; There was no difference in BAI and SF-36 scores (p>0.05), but the SCS score of the moderate-intensity aerobic exercise group was lower than the other two groups before and after the study (p<0.05). At the first evaluation, only in the sleep disorder subdomain and total scores of PSQI were found significantly differences. The sleep disorder score of the mild aerobic exercise group was higher than the control group (p<0.05), but there was no difference between the final evaluations (p>0.05). As a result, we concluded that 8-week aerobic exercises are effective in reducing smoking addiction, eliminating sleep disorders and increasing the quality of life in individuals who quit smoking. Especially moderate intensity aerobic exercises reduce craving more. There is a need for longer-term studies that include high-intensity aerobic exercise and compare different types of exercise.