Kronik venöz yetmezlik tanılı hastalarda egzersiz eğitiminin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisi

Abstract

Yiğit, S. Kronik Venöz Yetmezlik Tanılı Hastalarda Egzersiz Eğitiminin Yorgunluk ve Uyku Kalitesi Üzerine Etkisi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep 2018. Kronik venöz yetmezlik (KVY) bacaklarda ağrı, gece krampları, ödem, kaşıntı, yorgunluk gibi semptomları içeren ve toplumda görülme sıklığı oldukça yüksek olan bir venöz sistem hastalığıdır. Literatürde KVY'nin medikal ve cerrahi tedavisinin yanısıra semptom azaltıcı birçok yöntem bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, KVY tanılı hastalarda egzersiz eğitiminin bacaklarda oluşan yorgunluk, gece krampları ve uyku kalitesi üzerine olan etkisini araştırmaktır. Çalışmaya KVY tanısı almış 42 hasta dahil edildi, tedavi ve kontrol grubu olmak üzere 21 hastadan oluşan 2 gruba ayrıldı. Çalışma başlangıcında her iki grupta kramp şiddetini belirlemek için Vizüel Analog Skala (VAS), yorgunluk şiddetini belirlemek için Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), uyku kalitesini belirlemek için ise Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanıldı. Tedavi grubu hastalarına 6 hafta boyunca alt ekstremiteye yönelik germe ve kuvvetlendirme egzersizleri verildi. Kontrol grubu hastalarına ise herhangi bir egzersiz programı verilmedi. 6 hafta sonunda hastalara VAS, YŞÖ ve PUKİ tekrar uygulandı ve değerler kaydedildi. Alınan sonuçlar incelendiğinde tedavi grubu hastalarının kramp ve yorgunluk şiddetinde azalma, uyku kalitesinde ise artma görüldü (p<0,05). Kontrol grubu hastalarının ise kramp ve yorgunluk şiddetinde artma ve uyku kalitesinde azalma görüldü (p>0,05). Bu çalışmada, egzersiz eğitiminin gece oluşan kramp şiddetini azaltarak uyku kalitesini arttırdığı ve bacaklarda görülen yorgunluğu azalttığı sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, KVY tanısı almış hastaların düzenli egzersiz programına yönlendirilmesi hastalığa bağlı semptomların azaltılmasında alternatif bir tedavi yöntemidir.