The nuclear race in the Middle East: A neoclassical realist analysis of the Iranian case

Abstract

This research examines the nuclear race in the Middle East, focusing on Iran as a case study to explore how both internal and regional dynamics shape its nuclear ambitions. Employing Neoclassical Realism as the guiding framework, this study delves into the interplay of systemic pressures—such as regional rivalries, security threats, and economic sanctions and domestic influences, including political ideology and national identity. By integrating these dimensions, the study seeks to offer a comprehensive understanding of Iran's nuclear strategy, which is driven by a complex blend of external constraints and internal motivations. Utilizing a qualitative methodology, this research combines an extensive literature review with an in-depth case study analysis, emphasizing Iran's historical context, strategic motivations, and the regional security dynamics that inform its nuclear pursuits. Key findings indicate that Iran's nuclear ambitions are not merely a reaction to immediate threats but are deeply rooted in longstanding security concerns, regional power imbalances, and domestic political imperatives. The study also assesses the effectiveness of international diplomatic initiatives, such as the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), to illuminate both their strengths and limitations in addressing Iran's nuclear objective. This research contributes to the fields of International Relations and Security Studies by clarifying the strategic rationale underlying Iran's nuclear development. Through a detailed examination of systemic and domestic influences, the study not only enhances theoretical perspectives on state behavior under Neoclassical Realism but also provides practical insights for policymakers. These insights are crucial for crafting more effective non-proliferation strategies and diplomatic efforts that address the broader implications of Iran's nuclear trajectory for regional stability and global security. In doing so, this research opens pathways for addressing the challenges of nuclear proliferation in the Middle East, with recommendations for confidence-building measures, diplomatic engagement, and strengthened non-proliferation frameworks to mitigate future risks.

Bu araştırma, Orta Doğu'daki nükleer yarışı inceleyerek, İran'ı bir vaka çalışması olarak ele alıp, nükleer emellerini şekillendiren hem iç hem de bölgesel dinamikleri araştırmaktadır. Çalışma, kılavuz çerçeve olarak Neoklasik Realizm'i kullanarak, bölgesel rekabetler, güvenlik tehditleri ve ekonomik yaptırımlar gibi sistemik baskılar ile siyasi ideoloji ve ulusal kimlik gibi içsel etkilerin etkileşimini derinlemesine incelemektedir. Bu boyutları bir araya getirerek, çalışma, İran'ın nükleer stratejisinin, dış kısıtlamalar ve içsel motivasyonların karmaşık bir karışımı tarafından yönlendirildiğini kapsamlı bir şekilde anlamayı amaçlamaktadır. Nitel metodolojiyi benimseyen bu araştırma, geniş kapsamlı bir literatür taramasını derinlemesine vaka analiziyle birleştirerek, İran'ın tarihsel bağlamını, stratejik motivasyonlarını ve nükleer girişimlerini şekillendiren bölgesel güvenlik dinamiklerini vurgulamaktadır. Önemli bulgular, İran'ın nükleer hedeflerinin yalnızca ani tehditlere bir tepki olmadığını, uzun süredir devam eden güvenlik endişeleri, bölgesel güç dengesizlikleri ve iç siyasi zorunluluklara derinden kök saldığını ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca, İran'ın nükleer hedeflerini ele almak için uluslararası diplomatik girişimlerin, özellikle Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (JCPOA), hem güçlü hem de zayıf yönlerini değerlendirmektedir. Bu araştırma, İran'ın nükleer gelişiminin ardındaki stratejik mantığı netleştirerek Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Çalışmaları alanlarına katkıda bulunmaktadır. Sistemik ve içsel etkilerin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi yoluyla, çalışma yalnızca Neoklasik Realizm çerçevesinde devlet davranışına yönelik teorik perspektifleri geliştirmekle kalmamakta, aynı zamanda politika yapıcılar için pratik içgörüler de sunmaktadır. Bu içgörüler, İran'ın nükleer rotasının bölgesel istikrar ve küresel güvenlik üzerindeki geniş etkilerini ele alan daha etkili nükleer silahsızlanma stratejileri ve diplomatik çabalar geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, araştırma, Orta Doğu'da nükleer yayılma sorunlarını ele almak için yollar açmakta ve gelecekteki riskleri azaltmak amacıyla güven artırıcı önlemler, diplomatik angajman ve güçlendirilmiş nükleer silahsızlanma çerçeveleri için öneriler sunmaktadır.