İlişkisel temel psikolojik ihtiyaçlar ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları

Abstract

Bu çalışmanın amacı W. Glasser’ın Seçim Teorisi temelinde evli bireylerin temel psikolojik ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Çalışma grubu, 269 evli bireyden oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerliğe ilişkin incele-meler Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği’nin pozitif duygu alt boyutu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin güvenirliği 50 kişi üzerinde iki hafta ara ile yapılan test-tekrar test güvenirliği ile hesaplanmıştır. Analiz sonuçları Seçim Teorisi’nde açıklanan boyutlardan sevme ve ait olma, güç, özgürlük ve eğlence boyutlarının her birinde dörder madde olmak üzere toplam 16 maddeden oluşan dört faktörlü bir yapıyı doğrulamaktadır. Ölçeğin pozitif duygu alt ölçeği ile anlamlı ve pozitif yön-de ilişkilere sahip olduğu görülmüştür. Test-tekrar test güvenirliği sonuçları ise sevme ve ait olma boyutu için .93, güç için .94, özgürlük için .91 ve eğlence için .90 olarak bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlar, İlişkisel Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’nin evli bireylerin temel psikolojik ihtiyaçlarını değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.