Huzurevinde yaşayan yaşlılarda sarkopeni ve mini nütrisyonel araştırma tarama testi ile malnütrisyon riskinin belirlenmesi

Abstract

Yaşlanma sırasında vücutta birtakım fizyolojik değişimlerle birlikte besin alımında da değişimler görülmektedir. Besin alımı yetersizliği ileri boyutlarda olduğunda yaşlıları etkileyen önemli bir sağlık sorunu olan malnütrisyon gelişmektedir. Bu araştırmanın amacı huzurevinde yaşayan yaşlılarda sarkopeni ve Mini Nütrisyonel Araştırma Tarama Testi (MNA) ile malnütrisyon riskinin belirlenmesidir. Çalışma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma olup Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’nde yaşayan, iletişim kurulabilen ve yatağa bağımlı olmayan 58 (Erkek: 35, %60,3; Kadın: 23, %39,7) gönüllü birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylere uygulanan soru kâğıdı ile demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları belirlenmiş, MNA tarama testi uygulanmış, antropometrik ölçümleri ve dinamometre ile kas gücü (el kavrama gücü) ölçümü yapılmış, yürüme hızı testi uygulanmıştır. Bireylerde ortalama (±SS) yaş 77,6±9,0 yıl, huzurevinde yaşama süresi 3,6±2,7 yıldır. Erkek ve kadın bireylerin ortalama Beden Kütle İndeksi (BKI) sırasıyla, 26,9±5,0 ve 30,9±8,0 kg/m2’dir (p=0,121, p>0,05). Tüm bireylerde zayıf, normal, fazla kilolu ve obez olma sıklığı sırasıyla, %3,4, %25,9, %39,7 ve %31,0’dır. Cinsiyet ve BKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,121, p>0,05). Bireylerin kas gücü ortalaması erkeklerde 21,2±9,2 kg, kadınlarda 11,4±3,9 kg’dır (p=0,001, p<0,05). Erkek bireylerin %77,1’inde (<30 kg) kadınların ise %100’ünde (<20 kg) kas gücü yetersizliği (p=0,017, p<0,05) ve erkeklerin %77,1’inde kadınların %91.3’ünde yürüme hızı düşüklüğü (<0,8 m/dakika) belirlenmiştir. Cinsiyet ve yürüme hızı testi sonucu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,287, p>0,05). MNA puanı ortalamaları erkek ve kadınlarda sırasıyla; 21,4±5,1 ve 21,4±3,5’dir (p=0,445, p>0,05). Bu testten alınan puanlara göre bireylerin %36,2’sinin beslenme durumu normal, %48,3’ü malnütrisyon riski taşımakta ve %15,5’i malnütrisyon tanısı almaktadır. Cinsiyet ve MNA puan sınıflaması arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,253, p>0,05). Yeterli kas gücü olan bireylerde malnütrisyon belirlenmemiştir. Kas gücü yetersizliği olan bireylerin %54,0’ünde malnütrisyon riski ve %18,0’inde malnütrisyon saptanmıştır (p=0,009, p<0,05). Kas gücü yeterli olan bireylerin %75,0’inin yürüme hızı 0,8 m/dakika ve üzerindedir (p=0,001, p<0,05). Sonuç olarak, malnütrisyon ve sarkopeni yaşlılarda görülen önemli bir sağlık sorunudur. Malnütrisyonun önlenmesi için etkin politikaların oluşturulması, uygulanması ve izlenmesi gerekmektedir. Yaşlılarda belirli aralıklarla MNA tarama testi ile malnütrisyon durumu izlenmelidir.