Yardım Davranışının Travma Sonrası Gelişim Üzerindeki Etkisi Ve Yardım Yöneliminin Yordayıcısı Olarak Suçluluk Duygusu

Abstract

Suçluluk duygusunun psikopatolojik rahatsızlıklar üzerindeki etkisi bilinmekle beraber olumlu davranışlar üzerinde de bir etkisi olduğu araştırmalarca kanıtlanmıştır. Bununla beraber olumlu davranışlar ve travma sonrası gelişim arasındaki pozitif ilişki bilinmektedir. Bu araştırmada suçluluk duygusunun yardım yönelimi üzerindeki yordayıcı etkisini ve yardım davranışının travma sonrası gelişim üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla; 1992’de Nesrin Şahin ve Nail Şahin tarafından; Johnson ve Noel’in 1987’deki Dimension of Conscience Questionnaire’inden esinlenilerek geliştirilmiş olan Suçluluk ve Utanç Ölçeği, Romer, Charles ve Lizzadro tarafından 1986 yılında geliştirilmiş ve Erdinç Duru tarafından 2002’de standardizasyonu yapılan Yardım Yönelimi Ölçeği, Tedeschi ve Calhoun’ın 1996’da geliştirdiği 2008’de Türkçe’ye uyarlamasını Karancı’nın yaptığı Travma Sonrası Gelişim Ölçeği ve demografik form kullanılmıştır. 62’si travma yaşantısı algısına sahip, 62’si böyle bir yaşantıya sahip olmadığını söyleyen toplamda 124 yetişkin gönüllü katılımcıyla çalışılmıştır. Ölçekler katılımcılara değişik sırayla uygulanmıştır. Sonuçlar SPSS (Statictical Package for Social Science) 17 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Suçluluk Duygusu puanının Yardım Yönelimi puanı üzerinde yordayıcı etkisi olduğu ve travma yaşantısı algısı olan kişilerin yardım davranışlarının artması Travma Sonrası Gelişim puanını arttırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. İlgili bulgular tartışılmıştır.