Serebral palsili adölesanlarda solunum egzersizinin ağrı düzeyi, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Abstract

Ecem Yıldız ÇANGUR, Serebral Palsi'li Adolesanlarda Solunum Egzersizlerinin Ağrı Düzeyi, Fonksiyonel Kapasite ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Gazinatep, 2023. Bu çalışma adolesan serebral palsili bireylerde nörogelişimsel fizyoterapi programına ek olarak uygulanan solunum egzersizinin ağrı düzeyi, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 12 ile 17 arasında değişen Kaba Motor Fonksiyonel Sınıflandırma Sistemi'ne göre seviye 1-2 olan, hemiparetik veya diparetik serebral palsi tanısı almış 27 adolesan serebral palsili birey dahil edildi. Bireyler randomize bir şekilde 14'ü çalışma, 13'ü kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruba da 8 hafta boyunca haftada 2 gün, 40 dakika olmak üzere nörogelişimsel fizyoterapi programı uygulandı. Çalışma grubuna ek olarak haftada 2 gün, 15 dakika diyafragmatik solunum egzersizlerinden oluşan solunum egzersiz eğitimi verildi. Katılan tüm bireylerin yaş, kilo, boy ve vücut kitle indeksi gibi demografik bilgileri kaydedildi. Tedavi öncesi ve sonrası tüm bireyler değerlendirmeye alındı. Değerlendirmeler tedavi yürüten fizyoterapistten farklı bir fizyoterapist tarafından yapıldı. Ağrı düzeyini değerlendirmek için Vizüel Analog Skala (VAS), fonksiyonel kapasiteyi değerlendirmek için 1 Dakika Yürüme Testi (1DKYT), dengeyi değerlendirmek için Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve Pediatrik Berg Denge Skalaı (PBDS), yürüme performansını değerlendirmek için Gillette Fonksiyonel Yürüme Değerlendirme Anketi (FDA), yaşam kalitesini değerlendirmek için Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve uyku kalitesini değerlendimek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanıldı. Sekiz haftalık eğitim sonrası çalışma grubunda ağrı düzeyinde azalma bulunurken (p=0,001), kontrol grubunda değişim gözlenmedi (p=0,083). Eğitim sonrası ağrı düzeyleri karşılaştırıldığında çalışma grubu lehine ağrı düzeyinin azaldığı saptandı (p=0,005). Fonksiyonel kapasite değerleri eğitim sonrasında her iki grupta gelişim gösterdi (sırasıyla p<0,001, p=0,003). Eğitim sonrası gruplar karşılaştırıldığına gruplar arasında fark bulunmadı (p=0,229). Denge parametresi incelendiğinde çalışma grubunda eğitim sonrası ZKYT ve PBDÖ değerlerinde (sırasıyla p<0,001, p=0,001) ve kontrol grubu ZKYT ve PBDÖ değerlerinde artış (sırasıyla, p<0,001, p=0,003) bulunsa da gruplar arasında fark gözlenmedi (sırasıyla (p=0,182, p=0,108). Eğitim sonrası çalışma grubunda FDA ve FDA-22 değerinde artış (sırasıyla p=0,008, p=0,002) bulundu. Kontrol grubunda FDA değerinde değişim gözlnmezken (p=0,157), FDA-22 puanında artış (p=0,041) bulundu. Gruplar karşılaştırıldığında gruplar arasında fark gözlemlenmedi (sırasıyla, p=0,336, p=0,559). Eğitim sonrası yaşam kalitesi parametresinin grup içi karşılaştırmalarında her iki grupta artış bulundu (sırasıyla, p=0,001, p=0,003), gruplar karşılaştırıldığında gruplar arasında fark saptanmadı (p=0,396). Uyku kalitesi değerleri incelendiğinde eğitim sonrası her iki grupta artış bulundu (sırasıyla, p=0,001, p=0,030). Gruplar karşılaştırıldığında ise fark bulunmadı (p=0,249). Sonuç olarak elde ettiğimiz veriler ışığında, adolesan serebral palsili bireylerde nörogelişimsel fizyoterapi programına ek olarak uygulanan solunum egzersizinin ağrı düzeyini azalttığını, fonksiyonel kapasite, denge, yürüme performansı, yaşam kalitesi, uyku kalitesi üzerine etkisinin olmadığı görüldü. Farklı şiddet ve sürede yapılan solunum egzersizlerinin adölesan Sp' li bireylerde ağrı, fonksiyonel kapasite, denge üzerine etkilerini değerlendiren çalışmalara ihtiyaç olduğu görüşündeyiz. Anahtar Kelimeler: serebral palsi, adölesan, solunum egzersizi, ağrıEcem Yıldız ÇANGUR, The Effect of Breathing Exercises on Pain Level, Functional Capacity and Quality of Life in Adolescents with Cerebral Palsy. Hasan Kalyoncu University, Graduate Educatıon Instıtute. Department of Physiotherapy and Rehabilitation, Master Of Science Thesis, Gaziantep 2023. Aim of this study was to investigate the effects of breathing exercises implemented to neurodevelopmental physiotherapy on pain level, functional capacity and quality of life in adolescents with cerebral palsy. 27 adolescents, aged between 12-17 years were diagnosed with hemiparetic or diparetic cerebral palsy, level 1-2 according to GMFCS participated in the study. Participants were allocated to treatment (n=14) and control groups (n=13) using a simple random method. The both groups recieved the NDT program for eight weeks (40 minutes, two days a week). The control group recieved diaphragmatic breathing exercises training (two days a week, 15 minutes) in addition to the NDT program. Demographic information such as age, weight, height and body mass index of all participants were recorded. All participants were evaluated before and after the training. The evaluations were performed by a physiotherapist who was different from the physiotherapist conducting the treatment. Visual Analog Scale (VAS) was used to assess the pain level, 1 Minute Walking Test (1MWT) to assess functional capacity, Timed Up and Go (TUG), Pediatric Berg Balance Scale (PBBS) to assess balance, Gillette Functional Walking Assessment Questionnaire (FDA) to assess walking performance, Pediatric Quality of Life. Questionniare'in (PedsQL) to assess quality of life and Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) to assess sleep quality. After training the pain level decreased in favor of the treatment group (p=0,005), there was no difference in the control group (p=0,083). After the training there was an increment in the 1MWT scores in both groups ( respectively p<0,001, p=0,003) but there was no significant difference between the groups after the training (p=0,229). TUG and PBBS values were increased in the treatment group ( respectively p<0,001, p=0,001) and control group ( respectively p<0,001, p=0,003) after the training. There was no difference observed between the groups ( respectively p=0,182, p=0,108). FDA and FDA-22 values increased in the treatment group (respectively, p=0.008, p=0.002). There was no change in the FDA value in the control group (p=0.157), an increase in the FDA-22 score was found (p=0.041). There was no difference between the groups when the groups were compared ( respectively, p=0.336, p=0.559). In intra-group comparisons of the quality of life parameter after the training, an increment was found in both groups ( respectively, p=0.001, p=0.003), no difference was found between the groups when the groups were compared (p=0.396). Sleep quality values increased in both groups ( respectively, p=0.001, p=0.030). There was no difference between the groups (p=0.249). As a result, it was seen that breathing exercises implemented to neurodevelopmental physiotherapy reduced the pain level, had no effect on functional capacity, balance, walking performance, quality of life and sleep quallity. We think that, studies examining the effects of breathing exercises performed at different intensity and duration on pain, functional capacity and balance are needed. Keywords: cerebral palsy, adolescent, breathing exercise, pain