İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ VE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİNİN FİRMANIN İHRACAT PERFORMANSINA ETKİSİ: GAZİANTEP İLİ ÖRNEĞİ

Abstract

İhracat miktarı, makro ölçekte ülke ekonomisini etkilerken mikro ölçekte ise firmaların karlılığı,verimliliği, ciroları gibi birçok faktörü etkilemektedir. Bu nedenle küresel rekabette ayakta kalabilmekaçısından firmaların ihracat performansı, ülke ekonomisi içerisinde büyük önem arz etmektedir. Ekonomiliteratüründe firmaların ihracat performansını etkileyen birçok değişken bulunmaktadır. Bununla birlikteçalışmada, bağımlı değişken olan ihracat performansını etkileyen en önemli faktörlerden ikisi olan İnsanKaynakları Yönetimi (İKY) ve Toplam Kalite Yönetimi (TKY) bağımsız değişken olarak kabul edilmiştir.Araştırma verileri Gaziantep ilinde faaliyet gösteren orta ve büyük ölçekli 216 firmadan elde edilmiştir.Toplam Kalite Yönetimi (Üst Yönetim Katılımı, Çalışan Kalite Eğitimi, Çalışan Yetkilendirilmesi, MüşteriOdaklılık), İnsan Kaynakları Yönetimi (İşe Alım ve Seçim, Eğitim ve Geliştirme, PerformansDeğerlendirme) ve İhracat Performansı ve Yurtdışı Müşteri ile İlişki (İhracat Performansı, Yurtdışı Müşteriile İlişkiler) yapılarını içeren ölçüm modeli İkinci Düzey Doğrulayıcı Faktör Analiz kullanılarakdoğrulanmıştır. Daha sonra araştırma hipotezleri Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak testedilmiştir. Araştırma bulguları; Toplam Kalite Yönetiminin, İhracat Performansı ve Yurtdışı Müşteri ileİlişki üzerinde negatif ve anlamlı (?-0,110, p0,01) etkisinin olduğunu ve İnsan Kaynakları Yönetiminin,İhracat Performansı ve Yurtdışı Müşteri ile İlişki üzerinde pozitif ve anlamlı (?0,150, p0,01) etkisininolduğunu göstermektedir.While the amount of exports affects national economy on the macro scale, it affects many factors suchas profitability, productivity and turnover of firms on the micro scale. For this reason, export performanceof firms has great importance within national economy in terms of being afloat at the global competition.In the economy literature at this study, there are many variables that affect the export performance offirms. However, Human Resources Management (HRM) and Total Quality Management (TQM) whichare two of the most important factors affecting the export performance, which is the dependent variable,was accepted as independent variable. Research data was obtained from 216 middle and large sizedfirms that are operating in Gaziantep province. Measure Model that consisting of Total QualityManagement construct (Top Management Commitment, Employee Quality Training, EmployeeEmpowerment, Customer Focus), Human Resources Management construct (Recruitment and Selection,Training and Development, Performance Appraisal) and Export Performance and Importer Relationshipconstruct (Export Performance, Importer Relationships) was confirmed using Second Order ConfirmatoryFactor Analysis. And research hypothesis was tested using Structural Equation Modelling (SEM).Research findings demonstrate that Total Quality Management has a negative and significant (?-0,110,p0,01) effect on the Export Performance and Importer Relationship and that Human ResourcesManagement has a positive and significant (?0,150, p0,01) effect on the Export Performance andImporter Relationship.