Kalp yetersizliği olan hastalarda öz bakım davranışları ve semptom durumunun incelenmesi

Abstract

Bu çalışma; kalp yetersizliği olan hastalarda özbakım davranışları ve semptom durumunun incelenmesi amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak yapıldı. Çalışma, Eylül 2021- Mart 2022 tarihleri arasında, Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi Kardiyoloji Kliniği ve Koroner Yoğun Bakım Ünitesinde 212 hasta ile yürütüldü. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz-bakım Davranış Ölçeği ve Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde t-testi ve ANOVA kullanıldı. Hastaların özbakım davranışları ölçeği puan ortalaması 31.70±4.88 ve hastaların çoğunluğunun (%84.0) özbakım davranışlarının uygun olduğu bulundu. Hastaların en çok uyum gösterdikleri özbakım davranışları, nefesinin daralması durumunda sakinleşmeye çalışma, gün içinde dinlenme, ilaçlarını düzenli olarak alma ve alkol kısıtlaması iken, en az uyum gösterdikleri özbakım davranışları kilo takibi, düzenli egzersiz yapma ve her yıl grip aşısı olma şeklinde belirlendi. 75 yaş ve üzeri, bekar, düşük eğitim düzeyine sahip, sosyal güvencesi olmayan, hastane kontrollerine gitmeyen hastaların özbakım davranışlarına uyumlarının anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu. Hastaların kalp yetersizliği semptom durumu ölçeği puan ortalaması 45.22±14.78 ve orta düzeyde semptom yoğunluğu yaşadıkları belirlendi. Hastaların yoğun olarak deneyimledikleri semptomlar, dispne, yorgunluk/enerji azlığı ve uyku problemleriydi. 75 yaş ve üzerindeki hastalar, eğitim düzeyi düşük olan, çalışmayan, sosyal güvencesi olmayan, kırsal kesimde yaşayan, tanı süresi 6 yıl ve üzerinde olan, son 1 yıl içinde hastaneye yatmış olan, New York Kalp Birliği evresi yüksek olan hastaların daha fazla semptom yaşadıkları bulundu. Hastaların özbakım davranışları ile semptom durumu arasında, anlamlı olmayan, pozitif yönde zayıf bir ilişki saptandı. Hemşirelerin hastaların özbakım davranışlarını ve semptom durumlarını geçerli ve güvenilir ölçüm araçları ile periyodik olarak değerlendirmeleri, hastaların özbakım davranışlarını geliştirmeye yönelik hasta eğitimi ve takip programları uygulamaları önerilmektedir.

This study was carried out as a descriptive study to examine self-care behaviors and symptom status in patients with heart failure. The study was conducted with 212 patients in Malatya Turgut Özal Medical Center Cardiology Clinic and Coronary Intensive Care Unit between September 2021 and March 2022. The Patient Characteristics Form, The European Heart Failure Self-Care Behavior Scale and Symptom Status Questionnaire-Heart Failure were used to collect data in the study. In statistical analysis t-test and ANOVA were used. The total mean score of the patients' self-care behaviors scale was 31.70±4.88, and most of the patients (84.0%) had appropriate self-care behaviors. The patients' most adaptive self-care behaviors were trying to calm down in case of shortness of breath, resting during the day, taking their medications regularly, and alcohol restriction; while the least-adapted self-care behaviors were weight monitoring, regular exercise, and getting a flu shot every year. It was found that patients aged 75 and over, single, with low education level, without social security, and who did not go to hospital controls, had significantly lower self-care behaviors. The mean score of the heart failure symptom status questionnaire of the patients was 45.22±14.78 and they experienced moderate symptom intensity. Dyspnea, fatigue/low energy, and sleep problems were found as the most common symptoms experienced by the patients. It was found that patients aged 75 and over, with low education level, not working, without social security, living in rural areas, diagnosis period of 6 years or more, hospitalized in the last 1 year, and patients with high New York Heart Association Functional Classification stage were found to experience more symptoms. A weak, non-significant positive correlation between the self-care behaviors and the symptom status of the patients. It is recommended that nurses periodically evaluate patients' self-care behaviors and symptom states with valid and reliable measurement tools, and implement patient education and follow-up programs to improve patients' self-care behaviors.