Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kurumu Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu ceza muhakemesinin dava açılmadan sonlanmasını sağlayarak, suça sürüklenen çocuğun lekelenmesini ve ceza muhakemesindeki olumsuz süreçlerden etkilenmesini engelleyebilmesi nedeni önemli bir alternatif çözüm yöntemidir. Diğer taraftan çocuğa işlendiği iddia edilen suçla ilgili edimler yüklenmesi suretiyle onarıcı adalet uygulamalarını gerçekleştirilmesine de katkı sağlayabilmektedir. Suça sürüklenen çocukların gelecek yaşamında toplumda daha yapıcı bir rol üstlenebilmesine imkân sunabileceğini düşündüğümüz bu kurumun uygulama kapsamının genişletilmesinde fayda olduğu, bu kapsamda öncelikle kurumun uygulanmasına ilişkin öngörülen hapis cezasının üst sınırının arttırılmasının tartışılması gerektiği düşünülmektedir. Alman Ceza Usul Kanunu’nda yer alan düzenlemelere benzer şekilde hafif ve orta nitelikte suçlarda kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu yanında kovuşturmama kararı verilmesine de imkân veren bir düzenlemeye 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nda yer verilebileceği, ayrıca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun kovuşturma evresinde de uygulanabilmesinin tartışılması gerektiği düşünülmektedir. Kovuşturma evresinin başında verilebilmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumundan farklı olarak kovuşturmayı sonlandırdığı dikkate alındığında, birbirine benzeyen bu kurumların birleştirilerek düzenlenmesinin de tartışılmasında fayda olduğu değerlendirilmektedir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile birlikte, sosyal çalışma uzmanının önerileri ve suça sürüklenen çocuğun görüşü dikkate alınarak, yaptırımdan ziyade eğitimlerine yönelik iyileştirici nitelikte bazı edimler yüklenmesinin suça sürüklenen çocuğun gelişimi bakımından daha olumlu ve etkili sonuçlar doğurabileceği düşünülmektedir.

The institution of suspending cases against minors is an important alternative dispute resolution method that can prevent the juvenile to be dishonored and affected from the negative processes in the criminal procedure by ensuring the criminal procedure to be terminated before a lawsuit is filed. On the other hand this may also contribute to implementation of restorative justice practices by imposing instructions on the juvenile commensurate with alleged crime committed. It is believed that this institution, which we think can provide an opportunity for juvenile who is pushed to crime to assume a more constructive role in society in their future life, is beneficial in discussing the scope of application, and in this context, first of all, it is necessary to discuss increasing the upper limit of imprisonment term for the implementation of the institution.