Çocuğu hastanede yatan ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi

Abstract

Betül Şebnem BİNER, Çocuğu Hastanede Yatan Ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi, Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep, 2020. Araştırmanın amacı, çocuğu hastanede yatan ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının değerlendirilmesiydi. Şanlıurfa il merkezinde bulunan Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi 0-12 yaş aralığında çocuğu hastanede yatan ebeveynlerle tanımlayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Çalışma verileri 01 Ocak- 31 Mart 2020 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın evrenini çocuk kliniklerinde (çocuk nöroloji kliniği, çocuk hematoloji ve onkoloji kliniği, çocuk cerrahi kliniği, genel çocuk kliniği) 0-12 yaş aralığında çocuğu hastanede yatan (tedavi gören) 918 ebeveyn oluşturdu. Çalışmada örneklem seçimine gidilmeyip evrenin tamamına ulaşılmaya çalışıldı, çalışma grubu seçim kriterlerini sağlayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 205 ebeveyn ile çalışma yürütüldü. Verilerin toplanmasında 'Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu' ve 'Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği' kullanıldı. Araştırma verilerinin analizinde IBM SPSS.23 programı kullanıldı. Çalışmanın analizinde bağımsız örneklemlerde t testi, normal dağılım gösteren sürekli değişkenlerin karşılaştırmalarında One-Way Anova kullanıldı. Ebeveynlerin AİKYETÖ puan ortalaması (143,83 ± 16,54), doğru ve bilinçli kullanım alt boyutu puan ortalaması (108,96±13,01), etkili ve güvenli kullanım alt boyutu puan ortalaması 34,87±5,98 olarak bulundu. Araştırmada AİKYETÖ'nün toplam puan ortalaması ile; çocuğu düzenli olarak sağlık izlemi alan ailelerin, çocuğuna reçetesiz ilaç kullanan ailelerin, çocuğun yaş gruplarına göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde fark olduğu saptandı. Ayrıca, çocuğun şikayeti/hastalığı durumunda ilk başvurulan yere göre, ebeveynlerin çalışma durumuna göre, sosyal güvencesi olan ebeveynlere göre, ebeveynlerin eğitim durumuna göre, ebeveynlerin ekonomik düzeylerine göre, ebeveynlerin en uzun süre yaşadıkları yere göre, ebeveynlerin çalışmaya katılan çocukları dâhil sahip oldukları toplam çocuk sayısına göre, ebeveynlerin çalışmaya katılan çocukları dahil sahip oldukları 0 – 12 yaş arası çocuk sayısına göre, ebeveynlerin çalışmaya katılan çocukları dahil sahip oldukları 0-12 yaş çocuk gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark olduğu saptandı. Bu sonuçlar bazı değişkenlerin akılcı ilaç kullanımı etkilediğini, ebeveynlerin akılcı ilaç konusunda bilgi eksiklikleri olduğunu göstermektedir.Betül Şebnem BİNER, evaluation of the attitudes of hospitalized parents towards rational drug use, nursing program Master's thesis. Gaziantep, 2020. The aim of study was investigation the attitudes of parents whose children were hospitalized towards rational drug use. The study was conducted as a descriptive study with parents of hospitalized children between the ages of 0-12 years at Harran University Research and Application Hospital in Sanliurfa city. Study data were collected between January 1 and March 31, 2020. The population of the study consisted of 918 parents whose children aged between 0-12 and were hospitalized (undergoing treatment) in pediatric clinics (pediatric neurology clinic, pediatric hematology and oncology clinic, pediatric surgery clinic, general pediatric clinic). Sample selection was not used in the study however, the study was conducted with 205 parents who met the selection criteria and volunteered to participate in the study. "Parent and Child Introductory Information Form" and "Parental Attitude Scale Towards Rational Use of Drugs (PASTRDU)" were used for data collection. The 'IBM SPSS.23' was used in the analysis of the research data. In the analysis of the study, the T test was used in independent samples and 'one-way Anova' was used for comparing normally distributed variables. Mean score of PASTRDU was (143.83 ± 16.54), correct and conscious use sub-test mean score was (108.96 ± 13.01), and effective and safe use sub-test mean score was (34.87 ± 5.98). In the study, it was determined that there was a statistically significant difference between the average score of "PASTRDU" in the families whose children received regular health monitoring, the families who used non-prescribed medications for their children. Moreover, parents' working status, parents' health insurance type, parents' educational status, economic level of the parents, the age groups of the child, and the place of the first application in case of a child's complaint/illness occurred, the place where the parents have lived for the longest time, in the total number of children the parents have, the number of children between the ages of 0-12 including the children participating in the study, and the 0-12 age group of children that the parents had also showed a statistically significant difference. These results show that parents' has a lack of knowledge about rational drug use and some variables may influence the rational drug use.