Türk toplumunda doğurganlık inancının değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, Türk toplumunda doğurganlık inancının değerlendirilmesi ve "Doğurganlık İnanç Ölçeği"nin (The Fertility Belief Questionnaire) Türk toplumuna uyarlanarak infertil kadınlar üzerinde geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla metodolojik bir araştırma olarak yapıldı. Çalışma, Nisan-Kasım 2019 tarihleri arasında, gerekli kurumsal izinler alınarak, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi ile Gaziantep Cengiz Gökçek Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniklerinde uygulandı. İnfertilite tanısı almış, iletişim sorunu olmayan, araştırmaya katılmaya gönüllü 150 kadın araştırmanın örneklemini oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Doğurganlık İnanç Ölçeği" ve "İnfertilite Etkilenme Ölçeği" kullanıldı. Veriler, kadınlar araştırma hakkında bilgilendirilerek onamları alındıktan sonra yüz yüze görüşülerek toplandı. Test tekrar test güvenirliği için 20 kadına 15 gün sonra ölçek tekrar uygulandı. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS Statistics 24 ve AMOS 22.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Ölçeğin önce dil geçerliği yapıldı. Kapsam geçerliğine yönelik uzman görüşü analizi yapılarak ölçeğin Kapsam Geçerlilik İndeksi 0,88 olarak bulundu. Doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizleri yapılarak 2 faktör birleştirildi ve 5 alt boyutlu yapı kabul edildi. Güvenirlik analizlerinde ölçeğin "Sonuçlar", "Uyum" ve "Olası nedenler" alt boyutlarının Cronbach alfa değerleri 0,76-0,81 arasında olduğu ve yüksek güvenirlik gösterdiği görüldü. "Zaman" ve "Kontrol" alt boyutlarının Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0,548 ve 0,593 olarak bulundu. Madde toplam korelasyon değerlerinin tümünün pozitif yönde ve tamamına yakınının >0,25'den büyük olduğu belirlendi. "Sonuçlar", "Uyum" ve "Kontrol" alt boyutlarında test tekrar test arasında yüksek düzeyde pozitif anlamlı korelasyon saptandı (p<0,01). Ekonomik durum, evlenme yaşı, evlilik süresi, infertilite tedavisi sayısının kadınların doğurganlık inancını etkilediği saptandı. Sonuç olarak; Doğurganlık İnancı Ölçeğinin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir araç olduğu, infertil kadınlarda doğurganlık inancının değerlendirilmesinde kullanılabileceği değerlendirildi. Anahtar sözcükler: doğurganlık inancı, infertilite, hemşirelik, ölçek