Havalimanı işletmeciliğinde bilgi iletişim teknolojilerinin kalite performansına etkisinde toplam kalite yönetimi farkındalığının aracılık rolü: İstanbul Havalimanı örneği

Abstract

Günümüzde, küresel rekabetin en yoğun yaşandığı sektörlerden biri haline gelen havacılık sektöründe ayakta kalabilmek ve başarılı olabilmek için havalimanlarının kalite performanslarını artırmaları gerekmektedir. Kalite performansını artırmanın en etkili yollarından biri ise bilgi iletişim teknolojilerini (BİT) etkin bir şekilde kullanmaktır. BİT, havalimanlarının operasyonel süreçlerini verimlileştirmek, müşteri memnuniyetini artırmak ve maliyetleri düşürmek için kullanılabilecek güçlü bir araçtır. Ancak BİT'in kalite performansına olumlu bir etkisinin olması için, havalimanlarının toplam kalite yönetimine (TKY) sahip olmaları ve çalışanların TKY farkındalıklarının yüksek olması gerekmektedir. Bu çalışmada, İstanbul Havalimanı'nda BİT'lerin kalite performansına etkisinde TKY farkındalığının aracılık rolü incelenmiştir. Çalışmada, anket yöntemi kullanılarak havalimanı çalışanlarından veri toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılarak regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, BİT'in kalite performansına etkisinde TKY farkındalığının tam aracılık rolü oynadığı bulunmuştur. Bu sonuç, TKY'nin BİT'lerin kalite performansına etkisini artırdığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları, havalimanlarının kalite performanslarını artırmak için BİT'leri etkin bir şekilde kullanmaları ve TKY'ne sahip olmaları gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, çalışanların BİT'lere yönelik farkındalıklarının artırılmasının da kalite performansını artırmaya katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın bulguları, havacılık sektörü dışındaki diğer sektörler için de önemli bir referans niteliğindedir. BİT'leri kullanan tüm işletmelerin kalite performanslarını artırmak için TKY'ye sahip olmaları ve çalışanların BİT'lere yönelik farkındalıklarının yüksek olması gerekmektedir. Bu çalışmanın, havacılık sektöründe ve diğer sektörlerde BİT'lerin kalite performansına etkisi konusundaki literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Toplanan veriler SPSS ve AMOS programları ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; havalimanı işletmeciliğinde BİT'in kalite performansına etkisinde TKY farkındalıklarının aracılık rolünde anlamlı ve pozitif yönde etkisinin olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

In today's highly competitive aviation sector, which has become one of the most intense areas of global competition, airports need to enhance their quality performance to survive and succeed. One of the most effective ways to improve quality performance is to use Information and Communication Technologies (ICT) efficiently. ICT can be a powerful tool for optimizing airport operational processes, increasing customer satisfaction, and reducing costs. However, for ICT to have a positive impact on quality performance, airports need to have Total Quality Management (TQM) and high awareness of TQM among employees. In this study, the mediating role of TQM awareness in the impact of ICT on quality performance was examined at Istanbul Airport. Data were collected from airport employees using a survey method, and regression analysis was employed for data analysis with the SPSS program. The results of the research indicate that TQM awareness plays a full mediating role in the impact of ICT on quality performance. This finding demonstrates that TQM enhances the influence of ICT on quality performance. The study's findings suggest that airports need to effectively use ICT and have TQM to improve their quality performance. Furthermore, increasing employee awareness of ICT is believed to contribute to enhancing quality performance. The findings of the study are considered a valuable reference not only for the aviation sector but also for other industries outside the aviation sector. All businesses utilizing ICT need to have TQM and high employee awareness of ICT to enhance their quality performance. This study is expected to contribute to the literature on the impact of ICT on quality performance in the aviation sector and other industries. The collected data were analyzed using the SPSS and AMOS programs, and the analysis revealed significant and positive effects of TQM awareness in the mediating role of ICT on quality performance in airport management.