Üniversite adaylarının olumlu gelecek beklentilerinin yordayıcısı olarak belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik motivasyon

Abstract

Araştırmanın amacı, olumlu gelecek beklentisinin, belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik motivasyon ile ilişkilerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, olumlu gelecek beklentisinin; cinsiyet, sınava katılım durumu, ekonomik durum, belirsizliğe tahammülsüzlüğün alt boyutları ve akademik motivasyonun alt boyutları ile ilişkilerinin yordayıcı korelasyonel desenle incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinde eğitim gören 385 üniversite adayı oluşturmaktadır. Katılımcıların %56.9 'u (219) kadın ve % 43.1'i (166) erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcıların yaşları 16-24 arasında değişmektedir. Katılımcıların ekonomik düzeyleri şu şekilde dağılmaktadır: %9'u (35 kişi) düşük ekonomik düzeyde, %84.7'si (326 kişi) orta düzeyde ve %6.2'si (24 kişi) yüksek ekonomik düzeyde yer almaktadır. Veri toplama süreci araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Akademik Motivasyon Ölçeği aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Veri analizi sürecinde Bağımsız Örneklemler T-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Aşamalı Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, üniversite adaylarının olumlu gelecek beklentilerinin yüksek olduğu, belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin orta seviyede olduğu ve akademik motivasyon düzeylerinin ise yüksek olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, katılımcıların psikolojik ve akademik özelliklerinin olumlu gelecek beklentilerini etkileyebileceğini göstermektedir. Aşamalı regresyon analizi kapsamında belirsizliğe tahammülsüzlük (ileriye yönelik kaygı, engelleyici kaygı) ve akademik motivasyon (bilme, başarma, haraket, tanınma, kendini ispat, düzenleme, motivasyonsuzluk) alt boyutlarının dahil edilmesi ile geliştirilen modelde ekonomik düzey, motivasyonsuzluk, içsel motivasyon başarma ve engelleyici kaygı boyutlarının istatistiksel olarak modele anlamlı katkıda bulunduğu görülmüştür. Ayrıca motivasyonsuzluk ile olumlu gelecek beklentisi arasında negatif bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan sınava katılım sayısı ve cinsiyet değişkenlerine göre olumlu gelecek beklentisi, belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik motivasyon değişkenlerinin anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında belirsizliğe tahammülsüzlük ile akademik motivasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

The aim of the study is to examine the relationships of positive future expectancy with intolerance of uncertainty and academic motivation. In this direction, it was aimed to examine the relationships of positive future expectancy with gender, exam participation status, economic status, sub-dimensions of intolerance of uncertainty and sub-dimensions of academic motivation with a predictive correlational design. The study group consisted of 385 university candidates studying in Gaziantep province in the 2023-2024 academic year. 56.9% (219) of the participants were female and 43.1% (166) were male. The ages of the participants ranged between 16-24 years. The economic level of the participants is distributed as follows: 9% (35 people) at low economic level, 84.7% (326 people) at medium level and 6.2% (24 people) at high economic level. The data collection process was carried out through the personal information form developed by the researcher, Positive Future Expectancy Scale, Intolerance of Uncertainty Scale and Academic Motivation Scale. Independent Samples T-Test, Pearson Correlation Analysis and Stepwise Regression Analysis were used in the data analysis process. As a result of the study, it was found that the university candidates had high positive future expectations, moderate levels of intolerance of uncertainty and high levels of academic motivation. These findings suggest that participants' psychological and academic characteristics may affect their positive future expectations. In the model developed by including intolerance of uncertainty (prospective anxiety, inhibitory anxiety) and academic motivation (knowing, achievement, action, recognition, self-assertion, regulation, amotivation) sub-dimensions within the scope of stepwise regression analysis, it was found that economic level, amotivation, intrinsic motivation, achievement and inhibitory anxiety dimensions made statistically significant contributions to the model. It was also found that there was a negative relationship between amotivation and positive future expectancy. On the other hand, it was determined that positive future expectancy, intolerance of uncertainty and academic motivation variables did not differ significantly according to the number of exam participation and gender variables. In addition, a statistically significant relationship was found between intolerance of uncertainty and academic motivation.