EKİM DÜŞÜ FİLMİNİN ÜSTÜN YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN KARİYER GELİŞİMLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, astronot Homer Hickam’in gerçek yaşam hikâyesine dayanan Ekim Düşü filmi, Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı temel alınarak üstün yeteneklilerin kariyer gelişim özellikleri ve güçlükleri açısından incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma desenine dayalı doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.Bulgularda, yetkinlik beklentisi, çevresel etkiler ve kariyer engelleri temaları öneçıkmıştır. Bunları sonuç beklentisi ve kariyer destekleri temaları izlemiştir. Butemalar altında en az gözlemlenen alt temalar ise, ortama özgü kariyer engelleri, başarılı/başarısız performans yaşantıları, uzak ve yakın çevresel etkiler, şuandaki sonuç ve tepkilere dikkat etme, fizyolojik ve duyuşsal durumlar ve performans hedefleri olmuştur. Bu bulgular, üstün yetenekli öğrencilerin mükemmeliyetçilik, yüksek motivasyon, mizah anlayışı, erken kariyer yönelimi, prestijlimesleklere yönelme, kariyer ilgi ve hedeflerinin önemli oluşu gibi özellikleri ileuyumlu bulunmuştur. Ailenin ve çevrenin üstün yeteneklilerden yüksek beklentileri yerine düşük sosyo-ekonomik düzeyin etkileri rol oynamıştır. Bulgulardoğrultusunda, kuramsal dayanakla da tutarlı bir şekilde Homer’in olumsuzçevre koşulları ve kariyer engellerine rağmen yetkinlik inancı ve olumlu sonuçbeklentileri ile kariyer hedefine doğru hareket ettiği ve ulaştığı söylenebilir. Buçalışmanın, üstün yetenekli ergenlerin kariyer gelişimlerini desteklemeye yönelik gerçekleştirilebilecek film terapi uygulamaları için bir kaynak oluşturmasıbeklenmektedirIn this study, October Sky, a movie based on a real life story of astronaut Homer Hickam, was examined in terms of career development characteristics and challenges of gifted adolescents according to Social Cognitive Career Theory. Document analysis was employed within qualitative research design. The descriptive content analysis revealed self-efficacy beliefs, environmental influences and career barriers as prominent themes. Two main themes, namely outcome expectations and career supports, followed these. The emerging sub-themes were contextual career barriers, successful or unsuccessful performances, distal and contemporary environmental influences, physiological and affective states, and performance goals. The characteristics of gifted students; perfectionism, high motivation, the sense of humor, early career emergence, preference of prestigious occupations and the importance of career aspirations and goals can explain the findings. In this study, instead of high expectations of parents, teachers and society, low socio-economic status had an influence. It could be implied that, consisted with theoretical framework, Homer lead to his career interest and succeeded his career goal with self-efficacy beliefs and positive outcome expectations, despite of career barriers. It is expected that this study will provide a source for movie therapy that can be conducted to support career development of gifted adolescents