KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA HUKUKU AÇISINDAN YASAMA VE YÜRÜTME ORGANLARININ OLUŞUMU VE YETKİLERİ KAPSAMINDA BAŞKANLIK SİSTEMİ VE TÜRKİYE

Abstract

Başkanlık sistemi kuvvetler ayrılığına dayanır. Bu sistemde başkan veparlamento bağımsız olarak seçilirler. Başkanın ve parlamentonun görev süresisabittir. Ayrıca parlamento ve başkan birbirlerine karşı kullanabilecekleri yetkilere sahiptir. Bu yetkilerin toplamı kontrol ve dengeler sistemi olarak adlandırılır. Başkanlık sisteminin klasik örneği ABD olarak kabul edilmektedir. ÇünküABD dışında pek çok ülkede şeklen başkanlık sistemi olsa da kontrol ve dengeler sistemi açısından başkanlık sistemi olarak kabul edilemeyecek olan uygulamalar bulunmaktadır. Bu tür sistemlerin ana özelliği, sistemi domine eden başkanların olmasıdır. 2017’de Türkiye’de kabul edilen hükümet sistemi de bu tiphükümet sistemlerindendir. Türkiye’de Cumhurbaşkanı anayasal sistemde etkindir çünkü anayasal olarak sistemi domine edebileceği yetkileri bulunmaktadır. Bu yetkiler kararname yetkisi, önemli mevkiiler için atama yetkileri ve bütçe yetkisidir. Ayrıca eş zamanlı seçim uygulaması Cumhurbaşkanı’na istikrarlıbir TBMM desteği de sağlamaktadır.

The presidential system is based on separation of powers. In that system, president and parliament are elected independently. The terms of presidentand parliament are fixed. Additionally parliament and president have powerswhich they can use against each other. The sum of these powers are named aschecks and balances system. The core of the presidential system is accepted asUSA because a lot of country has a system that is formally presidential systembut in terms of checks and balances not, except USA. Main feature of thesesystems is that there are the presidents that are dominated the system. In 2017,Turkey has also adopted such a system. In Turkey, the president dominate thesystem because the president has powers to dominate the system constitutionally. These powers are decree power, appointment powers for important positions and budget powers. Additionally the practice of concurrent election provides the stable support of TBMM to the president.