Fiziksel engelli çocuğu olan annelerde stabilizasyon ve solunum egzersizlerinin yorgunluk, kaygı düzeyi, depresyon ve uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, fiziksel engelli çocuğu olan annelerde kor stabilizasyon ve diyafragmatik solunum egzersizlerinin yorgunluk, kaygı düzeyi, depresyon ve uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya 3-14 yaş arası fiziksel engelli çocuk sahibi 43 anne dahil edildi. Kontrol grubundaki annelere (n=20) sadece kor stabilizasyon egzersizleri, çalışma grubundaki annelere (n=23) ise kor stabilizasyon egzersizlerine ek olarak büzük dudak solunumu ile birlikte diyafragmatik solunum egzersizleri eğitimi verildi. Egzersizler 8 hafta boyunca haftada 3 gün olmak üzere uygulandı. Çalışmanın başında ve sonunda yorgunluk düzeyi Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile, kaygı düzeyi Spielberger’in Sürekli-Durumluk Kaygı Envanteri (SSDKE) ile ve depresyon düzeyi Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Ayrıca uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile ve kas-iskelet sistemi ağrı şiddeti Genişletilmiş Nordik Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi (GNKİSRA) ile değerlendirildi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, kontrol grubunda yorgunluk ve depresyon düzeylerinde anlamlı bir düşüş, uyku kalitesi düzeyinde ise anlamlı bir artış olduğu görüldü (p<0.05). Ayrıca boyun, sırt, bel, diz ve ayak/ayak bileği ağrı şiddetlerinde de anlamlı bir düşüş bulundu (p<0.05). Ancak kaygı düzeyinde anlamlı bir fark bulunamadı (p>0.05). Çalışma grubunda ise yorgunluk, kaygı ve depresyon düzeylerinde anlamlı bir düşüş, uyku kalitesi düzeyinde ise anlamlı bir artış olduğu görüldü (p<0.05). Ayrıca boyun, omuz, sırt, dirsek, el/el bileği ve bel ağrı şiddetlerinde de anlamlı bir düşüş olduğu gözlendi (p<0.05). Bu bulgulara göre, kor stabilizasyon egzersizlerine ek olarak uygulanan diyafragmatik solunum egzersizlerinin yorgunluk, kaygı düzeyi, depresyon ve uyku kalitesi üzerinde sadece kor stabilizasyon egzersizlerinin uygulanmasına göre daha etkili olduğu bulundu. Sonuç olarak, engelli çocuklara bakım verenlerin de en az onlar kadar rutin bir rehabilitasyona ihtiyacı vardır. Bu yaklaşım, bakım verenlerin hem fiziksel hem de ruhsal sağlıklarını iyileştirmek adına faydalı olacaktır.