Toplam Kalite Yönetimi Ve Performans Değerlendirme Sisteminin İşletmeler Tarafından Algılanma Biçimi Ve Uygulama Düzeyinin Belirlenmesi

Abstract

Dünyanın tek bir pazar haline geldiği günümüzde, müşteri algı ve beklentilerinin değişmesi ve teknolojinin hızlı ilerlemesi işletmelerin bu hızla değişen ortamı takip edebilmelerini gerekli kılmaktadır. Özellikle yoğun rekabet ortamında farklılaşma ve marka oluşturma çabasındaki işletmeler devamlılıklarını sürdürebilmek için günün koşullarını yakından takip etmek durumundadır. İki bileşenli bir sistem olan Toplam Kalite Yönetimi ve Performans Değerlendirme sistemleri bunu sağlayabilecek gibi görünmektedir. Kalite anlayışı artık sadece üretimde kullanılan bir olgu değildir. Kalite günümüzde örgütün tüm süreçlerinde uygulanması gereken bir anlayış modelidir. Kalite felsefesi ve performans değerlendirme sistemleri insana değer veren anlayışı içermektedirler. Geleneksel anlayışın aksine günümüzün kalite anlayışı bireyi komutları yerine getiren bir mekanizma olarak görmez. Bu anlayışta birey değerlendirilen, eğitilen ve değer yaratan bir olgu olarak görülmektedir. Nitekim, kalite kapsamındaki hedeflerin gerçekleştirilmesinin yolu insandır. Toplam Kalite Yönetimi örgütte bulunan herkesi bir bütün olarak kabul eder ve günün koşullarına göre istenen kriterlerden haberdar olmalarını sağlar. Bu çalışmaların gerçekleştirilmesi için insanı odak noktasında tutan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ve Performans Değerlendirme sistemlerini birbirinden ayrılmaz kabul edip, bu iki bileşenli sistemi işletmelerinde profesyonel biçimde uygulayan yöneticilerin hedeflerine ulaşacakları düşünülmektedir. Bu çalışmada, Tekirdağ ilinde sektörde marka oluşturma çalışmalarında bulunan işletmelerin Toplam Kalite Yönetimi ve Performans Değerlendirme sistemlerini ne düzeyde uygulayıp, bu sistemleri nasıl algıladıklarını ortaya koymak için nitel araştırma desenlerinden masa başı araştırması ve durum çalışması kullanılmıştır. Toplam kalite yönetiminin performans değerlendirmesi ile olan ilişkisinin analizi masa başı araştırması olarak gerçekleştirilmiştir. Söz konusu ilişkinin analizi sonucunda ortaya çıkan temalar, örtüşme ve ayrışmalar kullanılarak durum çalışması planlanmıştır. Bu çerçevede, yedi farklı işletmenin yöneticilerine anketler uygulanmış ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Bulgulara göre, yöneticiler toplam kalite yönetimi ve performans değerlendirme sistemini kişisel ve örgütsel olarak benimsemekte ancak profesyonel bir şekilde uygulama alanı bulamamaktadır. Yöneticilerin mevcut kalite ve performans değerlendirme çalışmalarının işletmelerinde marka oluşturma çalışmaları için yeterli olmadığını düşündükleri de söylenebilir. Araştırma bulgularına göre, kalite ve performans sisteminin etkin olarak sürdürülememesindeki temel nedenin işletmelerin genelde aile şirketi olarak kurulmuĢ olması ve yönetici kadrosunun toplam kalite yönetimi ve performans değerlendirme sistemini uygulamaya koymak için gereken uzmanlığa sahip olmamasıdır.