Covıd-19: Turistlerin uluslararası seyahat eğilimlerini etkileyen faktörlerin planlı eylem teorisi çerçevesinde incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinde turistlerin uluslararası seyahat etme eğilimlerine etki eden faktörleri belirlemektir. Bu faktörler uluslararası seyahat isteği, risk algısı ve planlı davranış olarak belirlenmiştir. Ayrıca, turistlerin COVID-19 algısı ve aşı olma durumları diğer bağımsız değişkenler olarak modelde kullanılmıştır. Bu kapsamda İstanbul Havalimanı (IGA) dış hatlar terminalinden giriş ve çıkış yapan ve transfer merkezini kullanan yabancı uyruklu yolcular araştırmanın evreni olarak belirlenmiştir. Çevrim-içi olarak oluşturulan İngilizce anket formları QR kodlar üzerinden yolculara ulaştırılmıştır. 35 gün boyunca devam eden veri toplama süreci sonunda 1480 kişiden dönüş sağlanmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar risk algısının uluslararası seyahat isteğini olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Öznel norm, tutum ve algılanan davranışsal kontrol faktörlerinden oluşan planlı davranış uluslararası seyahat isteğini olumlu yönde etkilemektedir. Turistlerin uluslararası seyahat isteği, seyahat eğilimleri üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. COVID-19 algısının düşük olması, risk algısının seyahat isteği üzerindeki olumsuz etkisini düşürürken, aşı olma durumu risk algısı ile seyahat isteği arasındaki ilişkiye olumlu yönde aracılık etmektedir. Pandemi süreci tümüyle ortadan kalkmamıştır. Bu nedenle elde edilen sonuçlar gelişmekte olan literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. Ayrıca, uluslararası turizm hareketliliğinin önemi faktörlerinden birisi olan hava yolu firmaları ve havalimanı işletmeleri için yol gösterici niteliktedir.