Sağlık çalışanlarının bisfenoller konusunda bilgi düzeyi oranlarının değerlendirilmesi

Abstract

Sağlık çalışanlarının bisfenoller konusunda bilgi düzeyi oranlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılan çalışma tanımlayıcı tiptedir. Araştırma 15 Nisan – 15 Eylül 2024 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde görev yapan 400 sağlık personeli (doktor, ebe, hemşire, sağlık teknikeri) ile gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri, katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alındıktan sonra araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Veri toplama aracı olarak araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının sosyo-demografik özelliklerini değerlendiren form ile bisfenoller hakkında bilgi düzeyi oranlarını değerlendiren soru formu kullanıldı. Veriler Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 programı kullanılarak analiz edildi. Sağlık çalışanlarının yaş aralığının 21 ile 56 arasında olduğu tespit edildi. Katılımcıların %31,7'sinin doktor, %29,2'sinin hemşire, %7,6'sının ebe ve %31,5'inin sağlık teknikeri olduğu tespit edildi. Çalışanların Bisfenol isimli kimyasal hakkındaki bilgi düzeylerine bakıldığında , %23.7'si daha önce duyduğunu, %58.7'si duymadığını ve %17.6'sı bu konuda bilgi sahibi olmadığı belirlendi. Sağlık Çalışanları için Bisfenol Bilgi Düzeyi Formu'ndan elde edilen verilere göre, ortalama madde puanı 0,30±0,27 (0-1), toplam puan ortalaması ise 3,90±3,48 (0-12) olarak bulundu. Bilgi düzeyi açısından yapılan değerlendirmeye göre, katılımcıların %82,6'sının Bisfenol bilgi düzeyinin yetersiz olduğu, %17,4'ünün ise yeterli bilgiye sahip olduğu tespit edildi. Bu bulgular, sağlık çalışanlarının büyük bir kısmının bisfenollerle ilgili bilgi düzeyinin yetersiz olduğunu gösterdi. Sağlık çalışanlarının bisfenoller konusunda bilgi düzeylerini artırmak ve bisfenollere maruz kalma riski taşıyan hastaları değerlendirmek amacıyla bisfenollerin olumsuz etkileri hakkında farkındalık eğitimlerinin düzenlenmesi gerektiği görüşüne, katılımcıların %70,5'i (n=282) katıldığını belirtirken, %1,5'i (n=6) gerekli olmadığını, %28,0'i (n=112) ise bu konuda bilgi sahibi olmadığını ifade etti. Çalışmamızın sonuçları, sağlık çalışanlarının endokrin bozucu özellikler taşıyan bisfenoller hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını göstermektedir. Bu durum, bisfenollerle ilgili farkındalık eğitimlerinin düzenlenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yapılacak bu eğitimler, hem sağlık çalışanlarının hem de hastaların bisfenol maruziyetini en aza indirmeye katkı sağlayacaktır.This descriptive study was conducted to evaluate the knowledge levels of healthcare professionals regarding bisphenols. The research took place between April 15, 2024, and September 15, 2024, at Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital, involving 400 healthcare professionals (doctors, midwives, nurses, and health technicians). Data were collected through face-to-face interviews conducted by the researcher after obtaining informed consent from the participants. Two forms were used as data collection tools: one assessing the socio-demographic characteristics of health professionals, and the other a questionnaire assessing their level of knowledge about bisphenols. The data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) version 25.0. The age range of the participants was found to be between 21 and 56. It was found that 31.7% of the participants were doctors, 29.2% were nurses, 7.6% were midwives and 31.5% were health technicians. When examining the participants' knowledge about bisphenols, it was found that 23.7% had heard of the chemical before, 58.7% had not, and 17.6% had no knowledge about it. According to the results of the Bisphenol Knowledge Level Assessment Form, the average item score was 0.30±0.27 (on a scale of 0 to 1), and the total average score was 3.90±3.48 (on a scale of 0 to 12). The analysis revealed that 82.6% of participants had insufficient knowledge about bisphenols, while 17.4% had sufficient knowledge. These findings indicate that most healthcare professionals lack adequate knowledge about bisphenols. Regarding the necessity of organizing awareness training on the harmful effects of bisphenols to improve healthcare workers' knowledge and assess patients at risk of exposure, 70.5% (n=282) of participants agreed, 1.5% (n=6) disagreed, and 28.0% (n=112) stated they had no opinion on the matter. The results of this study demonstrate that healthcare professionals do not have sufficient knowledge about bisphenols, which are known to have endocrine-disrupting properties. This underscores the need for awareness training on bisphenols. Such training programs could contribute to minimizing bisphenol exposure for both healthcare professionals and patients.