Otizm spektrum bozukluğu olan ve olmayan çocuklarda besin seçimi, beslenme ve büyüme durumunun belirlenmesi

Abstract

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) bir şemsiye terim olarak, otistik bozukluk, Asperger sendromu, çocukluk dezintegratif bozukluğu, başka türlü adlandırılamayan yaygın gelişimsel bozuklukları bir araya getiren tek bir yetersizlik alanıdır. Bu çalışmanın amacı; otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sağlıklı aynı yaş ve cinsiyette çocuklarla kıyaslayarak; besin seçimi, beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumları ile büyüme durumlarının değerlendirilmesidir. Çalışma Gaziantep Otizm Vakfında eğitim gören OSB tanısı almış (n: 21) DEVA Okulları Gaziantep'te eğitim gören sağlıklı (n: 21) toplam 42 çocuk ile yürütülmüştür. Ailelere yüzyüze soru kağıdı uygulanmış, çocukların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları sorgulanmıştır. "Çocuklar için Yeme Davranışı Değerlendirme Ölçeği" (Children's Eating Behaviour Inventory-CEBI), Gastrointestinal Duyarlılık İndeksi (GI Severity Index), 24 saatlik besin tüketim kaydı soru kağıdı uygulanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve 3. ayda çocukların antropometrik ölçümleri alınmış, beden kütle indeksi (BKİ), bel/kalça çevresi oranı (BKO), bel çevresi/boy uzunluğu (BBO) oranı hesaplanmıştır. OSB'li ve sağlıklı çocukların BKI z skor değerlerine göre sırasıyla %33,3 ile %28,5'i fazla kiloludur. OSB'li ve sağlıklı çocukların vücut yağ yüzdeleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,020, p<0,05). Çocukların Akdeniz Diyetine Uyumları (KIDMED) OSB'li çocukların %42,8'i ve sağlıklı çocukların %66,7'si optimal diyet (?8 puan), OBS'li çocukların %42,9'u ve sağlıklı çocukların %33,3'ü geliştirilmesi gereken diyet (4-7 puan), OSB'li çocukların %14,3'ü düşük kaliteli diyet (<3 puan) grubundadır. Ortalama KIDMED puanları OBS ve sağlıklı çocuklarda sırasıyla 8,2±3,7 ve 8,9±2,5'dir (p=0,036). OSB'li çocukların %29'unda, sağlıklı çocukların %5'inde konspatisyon olduğu belirlenmiştir. Diyare ve abdominal ağrı OSB'li çocukların %14'ünde ve sağlıklı çocukların %5'inde görülmüştür. OSB'li çocukların %10'unda ortalama dışkı yoğunluğu, %33'ünde dışkı kokusu normalden farklı olarak saptanmıştır. OSB'li çocukların %52'sinde gece uyanışı önemli bir sorundur. CEBI'ye göre sık sık ve her zaman yeme davranışı sorunu olduğunu belirtilenlerin oranı sırasıyla %9,9 ve %27,2'dir. GI Duyarlılık skoru ?7 (ağır) olanların oranı OSB'li çocuklarda %14,3'tür (Ort: OSB: 3,2±2,9, sağlıklı çocuk: 0,8±0,7, p=0,000). OSB'li çocuklarda CEBI toplam puanı 93,6 ve sağlıklı çocuklarda 97,9'dur. Yaşları 4-6, 7-11 ve 12-17 yıl olan OSB çocuklarda günlük enerji alımı (ve gereksinme karşılama %) sırasıyla 1175,6±372,4 (%97,9), 1556,3±480,5 (%97,3) ve 1649,9±360,1 (%82,5) kkal'dir. Diyetisyen desteği ile OSB olan çocukların erken yaşlardan itibaren izlenmesi, sağlıklı besin seçimlerinin sağlanması, büyüme durumlarının değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.Autism Spectrum Disorder (ASD) as an umbrella term, is a single area of disability that brings together the previous diagnostic categories (autistic disorder, Asperger's syndrome, childhood disintegrative disorder, pervasive developmental disorder not otherwise specified). The purpose of this study is; to eavaluate the food selection, nutritional habits and nutritional and growth status children with autism spectrum disorder and healthy children of the same age and gender. The study was conducted with a total of 42 children diagnosed with ASD ( n: 21) who were getting training at Gaziantep Autism Foundation and healthy children ( n: 21) of DEVA Schools Gaziantep. Questionnaires were applied to the families, and the demographic characteristics, nutritional habits and physical activity status of the children were questioned. Children's Eating Behavior Inventory (CEBI), Gastrointestinal Sensitivity Index (GI), 24-hour dietary intakes were determined. Anthropometric measurements were taken at the beginning of the study and at the end of 3-month. Body mass index (BMI), waist/hip circumference ratio (WHR), waist circumference/height ratio (WHtR) were calculated. Depending on BMI z-scores 33.3% of ASD and 28.5% of healthy children were found overweight. A significant difference was found between the body fat percentages of children with ASD and healthy (p=0.020, p<0.05). Adherence of children to the Mediterranean Diet were evaluated with KIDMED index. Out of total 42,8% of children with ASD and 66,7% of healthy children were in the optimal diet (?8 points), 42,9% of children with OBS and 33.3% of healthy children were in a diet that needs improvement (4-7 points) group and 14,3% of children with ASD are in the low-quality diet (<3 points) group. The mean KIDMED scores were 8,2±3,7 in ASD and 8,9±2,5 in healthy children (p=0,036) and adherence to optimal diet, was found higher in healthy children. According to the gastrointestinal sensitivity test constipation was observed in 29% of children with ASD, and 5% of healthy children. Out of total, 14% of children with ASD, and 5% of healthy children had diarrhea and abdominal pain. The mean stool density was found abnormal in 10% of children and, external odor different from normal in 33% of children. Also nighttime awakening, was seen in 52% of ASD children. Out of total, 14.3% of ASD children had GI severity score ?7 (severe), (mean: ASD: 3,2±2,9, healthy: 0,8±0,7, p=0,000). The total score of the eating behavior inventory score (CEBI) in children with ASD was 93,6 and 97,9 in healthy children. Mean daily energy intakes (meeting recommendation %) of ASD children in ages 4-6, 7-11 ve 12-17 years were 1175,6±372,4 (97,9%), 1556,3±480,5 (97,3%) and 1649,9±360,1 (82,5%) kcal. ASD children's nutritional status, healthy food choices behavior and growth status should be followed by dietitians beginning from early years of life.