Romatoid artritli bireylerde egzersiz eğitiminin diz eklemipropriosepsiyonu, ağrı, fiziksel fonksiyon ve yaşam kalitesine etkisi

Abstract

Bu çalışma romatoid artrit (RA)'lı bireylerde egzersiz eğitiminin; diz eklemi propriosepsiyonu, izokinetik kuvveti, ağrı, fonksiyonellik, performans, düşme korkusu, günlük yaşam aktiviteleri, biyopsikososyal durum ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi. 19 RA tanılı kadın birey (10=Eğitim, 9=Kontrol) katıldı. Değerlendirmeler egzersiz programının başında ve sonunda gerçekleştirildi. Eğitim grubuna (EG) 12 hafta boyunca telerehabilitasyon ile BETY (Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı) uygulandı. Kontrol grubuna (KG) müdahale yapılmadı. Propriosepsiyon ve izokinetik kuvvet ölçümleri Biodex Dinamometre cihazı ile gerçekleştirildi. McGill Ağrı Anketi Kısa Formu, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (TUG), 10 Basamak Merdiven Testi, Western Ontario and McMaster Üniversitesi (WOMAC) Osteoartrit İndeksi, 6 dakika Yürüme Testi, Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ), BETY-Biopsychosocial Questionnaire (BETY-BQ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADS), ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF) değerlendirilmelerde kullanıldı. EG´nin 60˚'de sağ (p=0,003) ve sol (p=0,033) diz proprioseptif hatası kontrol grubundan azdı. Tedavi sonrasında proprioseptif hata değeri; KG içinde sağ diz 60˚'de (p=0,035), EG´de sağ diz 30˚ ve 60˚'de KG`ye göre azaldı (sırasıyla p=0,028 ve p=0,024). Peak tork değerleri; EG´nda KG´na göre yükseldi (p<0,05), KG içinde ise azaldı (p<0,05). EG´nun VKİ, 6 dakika yürüme mesafesi, TUG, merdiven testi, WOMAC, BETY ve WHOQOL skorlarında anlamlı iyileşmeler (p<0,05) gözlendi. RA yönetiminde BETY'nin fonksiyonel etkiler yanında psikolojik ve sosyalleşme etkileriyle de yaşam kalitesini iyileştirdiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, diz eklemi, egzersiz tedavisi, propriosepsiyon, biyopsikososyal model.This study was conducted as a randomized controlled trial to determine the effects of exercise training on knee joint proprioception, isokinetic strength, pain, functionality, performance, fear of falling, activities of daily living, biopsychosocial status and quality of life in individuals with rheumatoid arthritis (RA). 19 female individuals with RA (10=Education, 9=Control) participated. Evaluations were performed at the beginning and end of the exercise program. The education group (EG) received BETY (Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı-BETY-Cognitive Exercise Therapy Approach) with telerehabilitation for 12 weeks. No intervention was made to the control group (CG). Proprioception and isokinetic strength measurements were performed with a Biodex Dynamometer. McGill Pain Questionnaire-Short Form, Timed Up and Go Test (TUG), 10-Step Stair Test, WOMAC Osteoarthritis Index, 6 min. Walk Test, Health Assessment Questionnaire (HAQ), Falls Efficacy Scale (FES), BETY Biopsychosocial Questionnaire (BETY_BQ), Hospital Anxiety Depression Scale (HADS), World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQOL-BREF) were used for evaluations. Right (p=0.003) and left (p=0.033) knee proprioceptive error of EG at 60˚ was less than the control group. After treatment, proprioceptive error value; In CG, right knee at 60˚ (p=0.035), in EG, right knee at 30˚ and 60˚ decreased compared to CG (p=0.028 and p=0.024, respectively). Peak torque values increased in EG compared to CG (p<0.05), and decreased in CG (p<0.05). Significant improvements (p<0.05) were observed in EG's BMI, 6 min. walking distance, TUG, staircase test, WOMAC, BETY and WHOQOL scores. It was concluded that BETY improves quality of life with its psychological and socialization effects as well as functional effects in RA management. Keywords: Rheumatoid arthritis, knee joint, exercise therapy, proprioception, biopsychosocial model.