Kültürel miras ve alan yönetimi: Gaziantep Rumkale arkeolojik sit alanı örneği

Abstract

Korumanın uzun bir geçmişi olmasına rağmen, Alan Yönetimi, Yönetim Planı, Kültürel Miras gibi kavramlar 20. yüzyılda literatüre girmiş, korumanın yasal ve paydaşlar anlamında boyutları da bu yüzyılda şekillenmiştir. Dolayısıyla koruma – kullanma dengesi, gelecek kuşaklara mirasın bırakılması adına korumanın sürdürülebilir olması, katılımcı bakış açısıyla korumanın önemli adımları da bu yüzyılda olmuştur. Unesco bu anlamda somut sözleşmeler ve organları ile önemli bir rol üstlenmiştir. Unesco yaratıcı şehirler ağına dahil olan Gaziantep, Mezopotamya'da konumlanması sebebiyle önemli bir tarihe sahiptir. Çalışma alanı olan Rumkale, Asurlular, Roma İmparatorluğu, Memlükler, Dulkadiroğulları ve Osmanlı medeniyetinin izlerini taşımıştır. Ayrıca uzun yıllar Ermeni katolikosluğunun merkezi olması ve Yakubiler'in burada yaşaması nedeniyle önemli bir inanç merkezi olmuştur. İnsanlığın tarihsel süreci açısından önemli bir Kültürel Miras olan Rumkale için hazırlanan Arkeolojik Alan Yönetim Planı Modeli ile ulusal ve uluslararası kanun, sözleşme ve tüzükler doğrultusunda, bütüncül, katılımcı ve sürdürülebilir korunmasını amaçlayan bir yönetim planı modeli gerçekleştirilmeye çalışılmıştır.