Şanlıurfa Tarihi Hanlar Bölgesi için sürdürülebilir koruma geliştirme önerileri

Abstract

Bu çalışmanın amacı, geçmişi M.Ö. 12.000'e dayanan Urfa Şehrinin tarihsel kuruluş-gelişme sürecinde sosyo-ekonomik ve kültürel yaşam açısından odak merkezi işlevindeki Hanlar Bölgesi'nin; tarihsel arka plana dayalı olarak sosyo-mekansal gelişim sürecinin araştırılarak, kentsel gelişim sürecinde mekansal karakteristik ve işlevsel kimlik değişiminin kırılma noktaları bağlamında okunmasıdır. Devamında, Tarihi Hanlar Bölgesi'nin, sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapılacak olan uygulamalara altlık oluşturmak amacıyla; bölgenin sorunlarını tespit ederek koruma-geliştirme ve yenileme stratejileri eşliğinde öncelikli müdahale konu ve alanlarına yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırmanın kapsamını, Şanlıurfa İli, Eyyübiye İlçesi, Pınarbaşı Mahallesi'nde bulunan, Şanlıurfa Koruma Amaçlı İmar Planında Geleneksel Ticaret Alanı (GT) olarak tanımlanmış olan 'Hanlar Bölgesi' oluşturmaktadır. Bu bölgenin çalışma alanı olarak seçilmesinin nedeni; 14. yüzyıldan itibaren kentin ticaret-zanaat merkezi işlevini görmesi ve somut ile somut olmayan kültürel miras değerlerinin varlığını koruduğu tarihsel çarşı niteliğinde olmasıdır. Tez çalışmasının yöntemi; kaynak araştırması ile örneklem alan çalışmaları bağlamında araştırma-bilgi birikimi-toplanan bilgilerin derlenmesi aşaması, mekansal ve işlevsel kimlik analiz aşaması, SWOT analizi ile sentez aşaması olarak dört (4) bölümde ele alınmıştır. Tarihsel kimliğine dayalı geleneksel ticaret ve zanaat potansiyeli ile Hanlar Bölgesi'nin bütüncül olarak bugüne dek akademik-bilimsel ve kentsel morfoloji açısından ele alınmamış olması tez çalışmasının özgün niteliğini göstermektedir.