Sosyal medya reklamlarına ilişkin algıların reklam değerine ve marka farkındalığına etkisi: Y kuşağı ınstagram kullanıcıları üzerine bir araştırma

Abstract

Sosyal medya, insanların birbirleriyle internet üzerinden iletişim kurduğu ve birçok bilgiyi kolayca paylaştıkları bir ortamdır. Son yıllarda internetin yaygınlaşması ve akıllı telefon kullanan kişi sayısının artması ile daha da büyüyen bu ortamlar, insanları tarihte hiç olmadığı kadar birbirine yakınlaştırmıştır. Yaşanan bu sıra dışı durum, pazarlama alanında sosyal medya kullanımını artırmış ve bu sayede işletmelere yeni bir reklam alanı açılmıştır. Reklam stratejilerinde sosyal medyayı aktif kullanan işletmeler, müşteriye daha hızlı ulaşabilmekte ve onların karar sürecini olumlu yönde etkileyebilmektedir. Böylece işletmeler sosyal medya reklamları kullanarak tüketiciyle yakın bir temas kurup reklam değerini arttırabilmektedir. Bu bağlamda sosyal medya reklamları ile istenilen hedef kitleye doğru zamanda ve doğru yerde yapılan reklam yatırımının geri dönüşü daha etkin olmaktadır. Diğer taraftan işletmeler ürün veya hizmetlerinin müşteriler tarafından tercihini artırmak için marka farkındalığı ve marka çağrışımı oluşturmak istemektedir. Sosyal medya reklamlarının artan bu önemi göz önünde bulundurularak, araştırmada günümüzde popüler bir uygulama olan Instagram reklamlarına ilişkin algıların reklam değerine, marka farkındalığına ve marka çağrışımına olan etkisi incelenmiştir. Araştırma, sosyal medyayı daha etkin kullanan ve Y kuşağı yaş aralığında olan Instagram kullanıcıları ile yapılmıştır. Bu amaçla Instagram kullanan ve Y kuşağı yaş aralığında yer alan 665 katılımcıdan veri toplanmıştır. Toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak AMOS ve SPSS istatistiksel paket programları ile analizi sağlanmıştır. Analiz neticesinde elde edilen bulgulara göre Y kuşağının Instagram reklamlarına ilişkin algılarındaki bazı unsurlar reklam değerini, marka farkındalığı ve marka çağrışımlarını olumlu yönde etkilemekte bazı unsurlar ise olumsuz yönde etkilemektedir. Instagram reklamlarının bilgilendirici ve eğlendirici olması reklam değerini olumlu yönde, aldatıcı olması ise reklam değerini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca bu reklamların bilgilendirici ve eğlendirici olması marka farkındalığı ve marka çağrışımlarını olumlu yönde rahatsız edici olması olumsuz yönde etkilemektedir. Diğer taraftan Y kuşağı bireyler Instagram dışında en çok Youtube kullanmakta ve Instagram'da en fazla hobi ve eğlence sayfalarını takip etmektedir. Bunun yanı sıra algılanan reklam değeri medeni duruma ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermektedir.