Periferik venöz katetere bağlı flebit gelişiminin önlenmesinde kanıta dayalı hemşirelik uygulamaları: Geleneksel derleme

Abstract

Hastanın derisi yoluyla damar lümeni içerisine kanül yerleştiril- mesi işlemi olan periferik venöz kateterizasyon (PVK), hastanede yata- rak tedav i olan hastalarda en s ık uygulanan invaziv hem şirelik girişimlerinden birisidir. PVK doğru şekilde uygulandığında yararlı ve hastanın hayatını kurtarabilen bir uygulama iken, yanlış şekilde uygu- landığında veya kateter bakımının yetersiz olduğu durumlarda flebit, in- filtrasyon, ekstravazasyon, kanama, hematom, emboli, enfeksiyon gibi ciddi lokal ve sistematik komplikasyonlara neden olmaktadır. Bu komp- likasyonlar arasında yer alan flebit, venin tunika intima tabakasının in- flamasyonu olup, intravenöz tedav i uygulamalarında s ık görülen ve önlenebilir bir komplikasyondur. Gelişen komplikasyonlar nedeniyle PVK’lerin zamanından önce ç ıkarılma oranı %70’lere ulaşabilmekte- dir. Yapılan çalışmalarda; ileri yaş, PVK uygulamalarında aseptik ko- şullara d ikkat ed ilmemesi, hastaya uygulanan ilaç say ısı ve ilaç uygulama sıklığının fazla olması, asit-alkali sıvı ve asit-alkali ilaçların uygulanması, ilaç uygulamalarında hızlı infüzyon, sürekli infüzyon ve bolus yöntemiyle ilaç uygulamasının flebit gelişme riskini artırdığı; bu- nunla beraber vialon kateterlerin ve 20-22 numaralı kateter kullanımının, PVK’nin sefalik, bazilik ve antekübital bölge venlerine uygulamasının flebit gelişme riskini azalttığı ve rutin kateter değişiminin flebit gelişme riskini etkilemediği belirlenmiştir. Ayrıca kateterin cilde sabitlenmesi, kateter uygulayan kişinin bilgi ve beceri düzeyi, set değişim süreleri gibi faktörlerin flebit gelişimini etkilediği tespit edilmiştir. Bu derlemede, periferik venöz katetere bağlı flebit gelişiminin önlenmesine yönelik ka- nıta dayalı hemşirelik uygulamaları açıklanmıştır.