Psikolojik danışmanlık merkezi'ne başvuran yetişkin bireylerde psikolojik sağlamlık ve sıkıntı ile duygusal yeme ve Akdeniz diyetine uyum arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Psikolojik Danışmanlık Merkezi'ne başvuran yetişkin bireylerde psikolojik sağlamlık ve sıkıntı ile duygusal yeme ve optimal beslenme örüntüsü olarak kabul edilen Akdeniz diyetine uyum arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma Gaziantep Olea Psikolojik Danışmanlık Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası ( ±S; 33,9±12,5 yıl) 125 yetişkin bireyde (36 erkek, %28,8; 89 kadın, %71,2) yürütülmüştür. Araştırma kapsamına alınan bireylerin genel özelliklerini, antropometrik ölçümlerini, fiziksel aktivite durumlarını ve beslenme alışkanlıklarını sorgulayan sorukağıdı yüz yüze yöntemle uygulanmıştır. Bireylere Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (BRS), Psikolojik Sıkıntı Ölçeği (K10-PDS), duygusal yeme durumlarını saptamak için Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve Akdeniz diyetine uyumu değerlendirmek için ise Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (PREDIMED) uygulanmıştır. Beden kütle indeksi (BKI) WHO sınıflamasına göre, bireylerin %2,4'ü zayıf, %44,8'i normal, %29,6'sı hafif şişman, %23,2'si ise şişmandır. Bireylerin %82,4'ü duygusal durumlarındaki değişimlerin beslenmelerini etkilediğini belirtmiştir. Toplam BRS puanı ortalaması 18,1±5,3, K10-PDS puanı ortalaması 24,8±8,3 bulunmuştur. Akdeniz diyetine uyum (PREDIMED) puanı ortalaması 7,6±1,6'dır ve geliştirilmesi gerekli olan düzeydedir. Ortalama DEBQ alt ölçekleri puanları kısıtlayıcı yeme için 2,6±1,0, duygusal yeme için 2,1±1,1 ve dışsal yeme için 3,1±0,9 bulunmuştur. Erkek bireylerin psikolojik sağlamlıklarının kadın bireylerden yüksek olduğu, psikolojik sıkıntılarının ise kadın bireylere oranla daha düşük olduğu saptanmıştır ve istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (sırasıyla, p=0,004, p=0,001). Uyku saati düzenli olan bireylerin, uyku saati düzenli olmayan bireylere göre BRS puanları daha yüksek olup, K10-PDS puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p=0,001, p<0,05). Psikolojik sıkıntı ile DEBQ alt ölçekleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Psikolojik sıkıntı düzeyinin artması duygusal yeme ve dışsal yeme skorlarını da arttırmıştır ve istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (sırasıyla, p=0,002, p=0,004). PREDIMED ile BRS, K10-PDS ve DEBQ alt ölçekleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). BRS ile K10-PDS arasında negatif yönlü, orta kuvvetli ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,001, r=-0,570). Yüksek düzeyde psikolojik sağlamlık, düşük düzeyde psikolojik sıkıntı ile ilişkili bulunmuştur. Bireylerin psikolojik durumları yeme alışkanlıklarını etkileyebilmektedir. Yanlış beslenme alışkanlıklarının oluşmaması için bireyler multidisipliner bir yaklaşımla takip edilmeli, yeme farkındalığı oluşturulmalı ve sürekli beslenme eğitimi verilmelidir. Ayrıca düzenli fiziksel aktivitenin sağlık için önemi vurgulanmalıdır.The objective of this study is to evaluate the relationship of psychological resilience and distress, with emotional eating and with an accepted optimal nutrition pattern, Mediterranean diet. The study is held in a total of 125 adults (36 male, 28.8%; 89 female, 71.2%), aged 18-65 ( ±S: 33.9±12.5) years, who were admitted to Gaziantep Olea Psychological Counselling Center. General characteristics, anthropometric measurements, physical activity status and nutritional habits of the individuals included in the study were determined face-to-face with a questionnaire. The Brief Resilience Scale (BRS), the Psychological Distress Scale (K10-PDS), the Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) to determine the emotional eating status, and the Mediterranean Diet Adherence Scale (PREDIMED) to assess adherence to the Mediterranean diet were applied to the individuals. According to body mass index (BMI) classification of WHO, of the subjects 2,4% was thin, 44,8% was normal, 29,6% was overweight and 23.2% was obese. A total of 82.4% of the subjects reported that their psychological status has an effect on their nutritional status. Mean (±SD) score of BRS was 18,1±5,27, K10-PDS was 24,8±8,26. Adherence to Mediterranean diet (PREDIMED) mean score was 7,6±1,6 and diet needs improvement. DEBQ mean of three factors were found as 2,6±1,0 for restrained eating, 2,1±1,1 for emotional eating and 3,1±0,9 for external eating. Increase in psychological distress was found to linked to increase in emotional and external eating. It was determined that the psychological resilience of male individuals was higher than that of female individuals, and their psychological distress was lower than that of female individuals, and it was found to be statistically significant (p=0.004, p=0.001, respectively). Individuals with regular bedtimes had higher BRS scores and lower K10-PDS scores than those whose sleep schedule was not regular, and this difference was statistically significant (p=0.001, p<0.05). The relationship between psychological distress and DEBQ subscales was examined. The increase in the level of psychological distress also increased the emotional eating and external eating scores and were found to be statistically significant (p=0.002, p=0.004, respectively). There was no significant correlation between PREDIMED and BRS, K10-PDS and DEBQ subscales (p>0.05). A negative, moderately strong and significant relationship was found between BRS and K10-PDS (p=0.001, r=-0.570). High levels of resilience were associated with low levels of psychological distress. Psychological conditions of individuals can affect their eating habits. Individuals should be followed with a multidisciplinary approach, eating awareness should be created and regular nutrition education should be given in order to prevent the formation of wrong eating habits. In addition, the importance of regular physical activity for health should be emphasized.