Türkiye’deki Suriyeli Kadınlar: Kurban ya da Sosyal Girişimci

Abstract

Bu araştırmanın amacı, kadınların Suriye’deki geçmişleri ışığındaTürkiye’deki geleceklerini anlayabilmek adına, hâlihazırdaki konumlarını ençok etkileyen sosyo-politik meseleleri analiz etmektir. Bu konuda birçokaraştırma yapılmış olmasına rağmen, bunların çoğu, sağlık, şiddet,ayrımcılık, dışlanma, psikolojik ve ruhi sağlık gibi problem konularınaodaklanmıştır. Oysa bu çalışma farklı bir bakış açısı ile bu kadınlara kendiadlarına, kendi tecrübeleri ve geleceğe ait kendi planlarını konuşabilmeleriiçin bir platform sunmuş ve veriler bu anlayış ile toplanmıştır. Bu çalışma,Suriyeli kadınlarla geçirilen beş yıllık bir beraberliğin sonunda, onların nasıl,kendilerine yardım eden gönüllü gruplarla arkadaşlık geliştirip daha sonrakendi girişimciliklerini başlattıklarını tespit etmeye fırsat vermiştir.Araştırmanın başlangıcında, Türkiye’ye ilk geldiklerinde, genelde kadınlarıngidip yardım kurluşlarından yardım istemesi şaşırtıcı bir tespittir. Erkekleraileleri için yardım istemekten utanmışlardır. Zira bu durum onlarıngeleneksel aile yöneticisi olma rollerine ters düşmektedir. Suriyelikadınlardan bazıları, yardım faaliyeti yürüten Türk kadınlardan yardımalmaya başlayınca her iki grup arasında zamanla bir arkadaşlık oluşmuştur.Böylece bazı Suriyeli kadınlar zamanla Türk kadınlarla beraber, diğerSuriyeli mültecilere yardım faaliyetlerinde yer almaya başlamışlardır. Dahasonra bunlardan birkaçı kendi sivil toplum kuruluşlarını kurmuş, bu adımonları kurban olma rolünden aktif sosyal girişimci olmaya doğruyönlendirmiştir. Bu yüzden, Suriyeli kadınlardaki bu değişim ve dönüşümsürecini analiz etmek üzere bu çalışmada teorik çerçeve olarak AmartyaSen ve Martha Nussbaum’un geliştirdikleri Kapasite Yaklaşımı (CapabilityApproach) kullanılmıştır.Bu çalışma sosyal, siyasi, kültürel ve toplumsal cinsiyet alanlarında dahaileri seviyede yeni araştırmalar yapmaya kapı açacak olması bakımındanönem arz etmektedir. Çalışmada veriler katılımcı gözlem, derinlemesinemülakat, odak grup görüşmesi gibi nitel yöntem araçları ile toplanırken,veri analizleri Kapasite Yaklaşımı çerçevesinde hermeneutik yöntemleyapılmıştır.The goal of this research is to investigate some of the most effective sociopolitical issues which Syrian women refugees currently undergo in Turkey, shedding light on few crucial backgrounds from their past in Syria, passing to their future prospects. Even though much research has been conducted in this field, which were more focussed on problems such as health, violence, inclusion and exclusion, isolation, psychological and mental issues, … etc, this study has a different approach; we want these women to speak about their own experiences and reflect their own plans. During our five years of research, we have understood that there has been a very unique and interesting relashionship gradually developing between Syrian refugees and some humanitarian aid-organizations and volunteer groups. To our surprise, we come to know that it was the Syrian women, and not the men, who first initiated the contact with these organizations and groups. Men, it seems, were humiliated to ask for help for their families. Some of these Syrian women who started getting some aid, especially from the volunteering Turkish ladies, began building a friendship with them. This led to such things as Syrian women beginning to volunteer to work together with the volunteering Turkish ladies to help other Syrian refugees. Later, few of them were even able to establish their own NGO’s. This process has definitely changed them from vulnerable victims to active social agents. Impressed by this phenomenon, we decided to use Amartya Sen’s and Martha Nussbaum’s social agent and capability approach as a suitable theoretical framework for our study. This study is significant for two reasons. First, it benefits Social, Political, Cultural, and Gender Studies to build up and produce further researches and outcomes. Second, it helps political decision-makers achieving a more functional participative society. We use the qualitative method to collect our material and then analyze them by the hermeneutical method. Keywords: Family, Refugees, SocialAgents, SyrianWomen.