Atıksularda renk ölçüm metotlarının karşılaştırılması

Abstract

Sulardaki renk, suda çözünmüş bulunan metalik tuzlardan veya su içindeki kolloid parçacıklardan ileri gelmektedir. Renk parametresi sulardaki diğer kirletici parametrelerine göre bazı özel dikkat isteyen özelliklere sahiptir. Kirletici parametrelerin pek çoğu objektif olarak ölçülüp değerlendirile bilinir olmasına rağmen renk parametresi objektif özellikleri yanında az da olsa sübjektiflik karakterine sahiptir. Renk parametresi suda bulunan tuzların ve koloidal maddelerin ışığı yansıtması ile ortaya çıktığından, renklerin oluşmasını sağlayan dalga boyları renklerin ölçülmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli parametrelerdir. Bu dalga boyları hem renk çeşitlerini belirler hem de ölçme metodunun seçilmesinde etken olur. Sulardaki renk oluşumu hem sudaki kolloid maddelerden hem de çözünmüş maddelerden oluştuğu için ölçüm hem global olarak hem de su numunelerinin filtre edilmesinde sonra almak üzere ayrı ayrı ölçülür ve renk oluşumunun nereden kaynaklandığı belirlenir. Sulardaki renk ölçümü Standart Metot 2120 C ve TSE EN ISO 7887 B Spektrofotometrik metotla ölçülür. Renk ölçümlerinde doğru neticeye ulaşmak için, belirli renkler için doğru netice veren dalga boyları seçilmelidir. Bütün renkler için aynı dalga boyu seçilirse neticelerin çoğu yanlış olur. Ülkemizde genelde Platin-Cobalt değeri ile tek dalga boyu ölçüm yöntemi kullanılmaktadır. Bu ölçümde 456 Nm dalga boyunda sarı ve turuncu renk tonlarında doğru netice vermekle beraber diğer renklerde yanıltıcı olmaktadır. Bu nedenle değişik metotlar geliştirilmiştir. Değişik ülkelerde kullanılan bu metotlar şunlardır: -ADMI -RES Buna göre; -Platin-Cobalt, 456Nm dalga boyunda, sarı-turuncu renklerde, -ADMI, 720 Nm dalga boyunda, sarı-turuncu renklerde, -RES, 436 Nm,525 Nm ve 620 Nm dalga boylarında, Sarı, Kırmızı ve Mavi renklerde ölçümler yapılmıştır. Ülkemizde bütün renkler için Pt-Co kullanılması doğru değildir. Bu çalışmada değişik renk ölçme metotları çalışılmış, birbirleri karşılaştırılmış ve hangi renk ve hangi dalga boyu için doğru metodun ne olabileceği belirlenmiştir. Ülkemizdeki yönetmelikler bütün renkler için tek bir metot için standart verilmesinin doğru olmayacağı vurgulanmıştır.