Koroner arter baypas greft cerrahisi uygulanan hastalarda uyku ve uykuyu etkileyen faktörlerin incelenmesi

Abstract

. Koroner Arter Baypas Greft (KABG) cerrahisi uygulanan hastalarda Uyku Bozukluğu (UB) yaygın görülen bir problemdir. UB'nin hastalar üzerinde oluşturduğu zararlı etkiler bilinmesine rağmen uykuyu etkileyen faktörler bilinmemektedir. Bu çalışma ile KABG cerrahisi uygulanan hastaların cerrahi sonrası erken dönemde uyku algılarını ve uykuyu etkileyen faktörleri belirlenmesi amaçlandı. Araştırma 01 Eylül 2019- 01 Şubat 2020 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin kalp-damar cerrahisi servisinde yapılan tek merkezli prospektif tanımlayıcı türde yapılmış bir çalışmadır. KABG cerrahisi uygulanan örneklem ölçütlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 92 hasta araştırmanın örneklemini oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen uykuyu etkileyen faktörler soru formu ve Richards Campbell Uyku Ölçeği (RCUÖ) ölçeği aracılığı ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri kabul edildi. Alışılmadık bir ortamda bulunmak, durumunun aniden kötüleşeceğinden endişe etmek, ağrı, bulantı, kusma, konstipasyon vb. şikayetlerin olması, vücuda takılmış tıbbi cihaz dren ve sondaların bulunması, hareket kısıtlılığının bulunması, yatış pozisyonun rahat olmaması, alışılan pozisyonda uyuyamama, sık yapılan izlem işlemleri, ilaç tedavisi amacıyla yapılan girişimlerin uykuyu çok etkilediği belirlendi. Hastaların uykusunu en çok etkileyen faktörler ağrının olması, bulantı, kusma, konstipasyon vb. şikayetlerin olması ve vücuda takılmış olan tıbbi cihazlar, dren, sondanın olması bulundu. RCUÖ toplam uyku algısı puanlarının cerrahinin ikinci gününde 15.88±12.50, üçüncü gününde 24.76±7.50, dördüncü gününde ise 32.35±7.56 olduğu bulundu. KABG cerrahisi uygulanan hastaların toplam uyku algılarının cerrahi sonrası ikinci günde çok kötü olduğu, üçüncü ve dördüncü günlerde ise kötü olduğu bulundu. Hastaların uyku algıları belirlenmeli, UB'ye neden olan faktörler konusunda önlem alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Baypas Cerrahisi, Uyku, Uyku kalitesi, Uyku bozukluğu, HemşirelikSleep Disorder (SD) is a common problem in patients undergoing Coronary Artery Bypass Graft (CABG) surgery. Although the harmful effects of SD on patients are known, the factors affecting sleep are unknown. With this study, it was aimed to determine the sleep perception and factors affecting sleep in the early postoperative period of patients undergoing CABG surgery. Research is a single-center prospective descriptive study conducted in the cardio-vascular surgery service of a training and research hospital between 01 September 2019 - 01 February 2020.92 patients who met the CABG surgery sampling criteria and agreed to participate in the study constituted the sample of the study. The data were collected through the factors that affect the sleep developed by the researcher Questionnaire and the Richards Campbell Sleep Scale (RCSS) scale. SPSS 25.0 program was used in the statistical analysis of the data. P <0.05 was accepted for statistical significance. It has been determined that being in an unusual environment, worrying that his condition will suddenly worsen, pain, having complaints such as nousea, womit, constipation, presence of medical device drains and probes attached to the body, presence of movement restriction, in acurcate positioning, the inability to sleep in a familiar position, frequent follow-up procedures, drug therapy attempts have been affected by sleep. It's stated that the factors that have most effect on patients' sleep are the findings such as pain, nousea, womit , constipation and implanted medical devices with in a body like drainage tube,sonda. The total sleep perception scores of RCSS were foundt be 15.88 ± 12.50 on the second day of surgery, 24.76 ± 7.50 on the third day, and 32.35 ± 7.56 on the fourth day. Total sleep perceptions of patients undergoing CABG surgery were found to be very poor on these cond day after surgery, and on the third and fourth days. Patients' perceptions of sleep should be determined and precautions should be taken regarding the factors that cause SD. Keywords: Bypass Surgery, Sleep, Sleep quality, Sleep disorder, Nursing