Sürekli ayaktan periton diyalizi uygulanan hastalara verilen planlı eğitimin peritonit görülme sıklığı ve yaşam kalitesı üzerine etkisi

Abstract

Eğitim ve Araştırma Hastanesi periton diyaliz ünitesinde takip edilen, araştırmaya katılmayı kabul eden 52 hasta ile yapıldı. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından literatür taranması ile oluşturulan, hasta tanıtıcı bilgi formu ve ölçek izinleri alınarak kullanılan Bilgi-Beceri ve Diyaliz Ortamına ait kriter tablosu ve Kısa Form Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırmaya katılan hastalara ön test uygulandıktan sonra verilen eğitim sonrası hastalar 3 ay süresince telefon ile takip edildi. 3 ayın sonunda hastalara son test uygulaması yapıldı. Çalışma verileri SPSS Staticks 22.0 programına aktarılarak analizler yapıldı. Araştırmada ölçme aracı olarak kullanılan Yaşam Kalitesi Ölçeği, Bilgi ve Beceri Kriterleri ve Diyaliz Ortamına Ait Kriter puanlarına uygulanacak analizlere karar verebilmek üzere Kolmogorow Smirnov normallik testi (n>50) uygulandı. İki bağımlı grubun puan ortalamaları arasında farklılık olup olmadığı Bağımlı Örneklem T Testi ile incelendi, sayısal iki değişken arasında nedensel olmayan ilişkilerin derecesinin belirlenmesi için Spearman's rho Korelasyon Katsayısı kullanıldı. Araştırmaya katılan hastaların %57.7'si 46-80 yaş aralığında, %59,6'sı erkek hastalar olduğu bulundu. Hastaların %44,2'sinin ek bir hastalığı bulundu. Bu ek hastalıkların %17,4'ü hipertansiyon, %30,4'ünün diyabet olduğu bulundu. Araştırmaya katılanların eğitim öncesi ve eğitim sonrası Bilgi-Beceri ve Diyaliz Ortamına ait kriter puanları incelendiğinde eğitim ile hastaların bilgi beceri düzeylerinde artış gözlemlendi (p<0.05). Hastaların Yaşam Kalitesi puan ortalamalarına bakıldığında verilen eğitim ile ölçeğin bazı alt boyutlarında artış bulundu (p<0.05). Bu sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda hastalara verilen eğitimler ve sık takip sonucu hastaların tedavi konusunda bilgi düzeylerinin arttırılabildiği ve yaşam kalitelerinde değişiklikler sağlanabileceği bulundu. Verilen eğitimlerin kişiye özgü olması ve modern yöntemler ve materyaller kullanılarak yapılması önerilmektedir.The study was conducted in a semi-experimental design comparing pre-test and post-test results in order to determine the effects of planned training on incidence of peritonitis and quality of life in patients having continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD). Fifty-two volunteering patients being followed in Dr. Ersin Arslan Training and Research Hospital Peritoneal Dialysis Unit were enrolled in the study. Data of the study were collected with patient descriptive features form, which was developed by the researcher in light of the literature, CAPD Patient Evaluation Inventory and Short Form Quality of Life Scale after having permission. Patients were trained after the pre-test and followed by telephone for 3 months. Post-test was performed after 3 months follow-up. Data were analyzed with SPSS 22.0 Program Pack. Normality of the results was tested with Kolmogorow Smirnov normality test (n>50). The difference between mean score of two dependent samples was analyzed with Dependent Sample t Test and the relation between two continuous variable was tested with Spearman's Correlation Test. More than half of the patients (57.7%) were 46-80 years old, 59,6% were male. 44,2% of the patients had a concomitant disease such as hypertension (17,4%) and diabetes mellitus (30,4%). The results of the study revealed an increase in knowledge and skills of patients who had training (p<0.05). Also, an increase was found in mean scores of some sub-dimensions of Quality of Life in patients who had training (p<0.05). These results suggest that training and close follow-up may contribute to increasing knowledge of patients on the treatment process and promoting quality of life of the patients. It is recommended to tailor the training for the individual, use modern materials and methods in training.