Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin afetlere hazır olma durumları ve müdahale özyeterliliklerinin incelenmesi; çok merkezli kesitsel çalışma

Abstract

Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin afetlere hazır oluş durumlarının ve müdahale özyeterliklerinin incelenmesidir. Araştırmaya başlamadan önce etik onay alındı (Onay No:2023/54). Araştırma 1 Nisan -1 Eylül 2023 tarihleri arasında Ankara’da bulunan üç hastanenin cerrahi servislerinde çalışan hemşireler ile yapılan çok merkezli tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır. Araştırma 540 gönüllü hemşire ile yapıldı. Araştırmanın verileri afetlere hazır bulunuşluluk ölçeği ve afetlere müdahale özyeterlilik ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler yüz yüze anket ve online form yöntemi ile toplandı. Evrenin %80’ine ulaşıldı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri kullanıldı. Verilerin raporlanmasında STROBE kontrol listesi kullanıldı. Hemşirelerin yaş ortalaması 27.17±9.36, %70.6’sı kadın, %67’si lisans mezunudur. Hemşirelerin afetlere hazır bulunuşluk puan ortalamaları 72.10±13.71, müdahale özyeterlilik puan ortalaması 34.14±5.80 olarak hesaplandı. Ön lisans ve lise mezunu hemşirelere göre lisans mezunu hemşirelerin afete hazır bulunuşluk ve afetlerde müdahale özyeterlilik puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.001). Hemşirelerin afetlere hazır bulunuşlukları ve müdahale öz yeterlilik puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir korelasyon olduğu belirlendi (r=0.388, p=0.001). Sonuç olarak, lisans mezunu cerrahi hemşirelerin afetlere hazır bulunuşluk ve müdahale özyeterlik düzeyleri daha yüksektir. Ayrıca, afetlere hazır bulunuşluk ile müdahale özyeterlikleri arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır.

To examine the disaster preparedness and intervention self-efficacy of nurses working in surgical units. Ethical approval was obtained before starting the research (Approval No: 2023/54). The research is a multicenter descriptive cross-sectional study conducted with nurses working in the surgical wards of four hospitals in Ankara between 1 April and 1 September 2023. The research was conducted with 540 volunteer nurses. The data of the research were collected using the disaster readiness scale and disaster response selfefficacy scale. The data were collected by face-to-face survey method. 80% of the universe has been reached. SPSS 22.0 program was used to analyze the data. A value of p<0.05 was used for statistical significance. STROBE checklist was used in reporting data. The average age of the nurses was 27.17±9.36, 70.6% were women, 67% had a bachelor's degree. The average disaster readiness score of the nurses was calculated as 72.10±13.71, and the average intervention self-efficacy score was calculated as 34.14±5.80. Disaster readiness and disaster response self-efficacy scores of nurses with a bachelor's degree are significantly higher than nurses with an associate degree and high school degree (p=0 001). It was determined that there was a moderate positive correlation between nurses' disaster preparedness and intervention self-efficacy scores (r=0.388, p=0.001). As a result, undergraduate surgical nurses have higher disaster readiness and response self-efficacy levels. Additionally, a positive relationship was found between disaster preparedness and response autonomy.