Mardin çarşısının sürdürülebilir koruma yaklaşımları bağlamında değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, geçmişten günümüze birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış, Mardin kentinin merkezinde konumlanmış Mardin Çarşı bölgesini sürdürülebilir koruma yaklaşımları bağlamında değerlendirmektir. Mardin çarşısı tarihsel süreç içerisinde kentin sosyo-ekonomik-kültürel durumunu yansıtan geleneksel ticaret merkezi olması sebebiyle önemli bir alan olmuştur. Bu alanla ilgili çalışmaların sınırlı sayıda olması ve çarşıda koruma çalışmalarının fiziksel koruma anlayışı ile sınırlı kalması, bütüncül koruma ilkelerinin benimsenmemesi, çarşının sürdürülebilirlik bakımından ele alınmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda Mardin Çarşı Bölgesi'ni oluşturan çarşı sokakları, literatür taraması, yerinde yapılan tespit-gözlemler, esnaflar ile yapılan görüşmeler-fotoğraflamalar-analizler doğrultusunda tanımlanmıştır. Bölgenin değerleri, sorunları, potansiyeli hakkında bilgiler toplanıp değerlendirilmesi yapılmış ve sonuç geliştirilmiştir. Böylece çalışmanın çarşı bölgesinin canlanmasında etkili olacağı, çarşı hakkında yapılacak olan bilimsel çalışmalara referans olacağı ve bölgenin literatüre kazandırılacağı düşünülmektedir. Buna bağlı olarak tezin birinci bölümünde tezin amacı , kapsamı ve literatür araştırması, ikinci bölümünde sürdürülebilir koruma ve çarşının kavramsal çerçevesi, üçüncü bölümde materyal ve yöntemi, dördüncü bölümde çarşının gelişim süreci, mekansal ve kültürel yapısı ile çarşının mevcut durumunu tanımlayan fiziksel çevre analizleri ile sosyal yapıyı ortaya koyan anket çalışması yapılmıştır. Ardından yapılan analizler ve değerlendirmeleri yapılarak çarşının sorunları, potansiyelleri ortaya konmuştur. Beşinci bölüm olan sonuç kısmı ile tez çalışması sonlanmıştır.