Beslenme danışma merkezine başvuran obez bireylerin 3 yıllık izlem sonuçlarının ve yeme farkındalığı davranışlarının araştırılması

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Adıyaman'da bulunan bir Beslenme Danışma Merkezine başvurmuş olan obez bireylerin ağırlık kayıpları ile ilgili 3 yıllık izlem sonuçlarının, etkili etmenlerin ve yeme farkındalığı davranışlarının araştırılmasıdır. Araştırma, obez bireylerden diyet uygulaması sonucu %10 oranında ağırlık kaybeden ve araştırmaya katılmaya gönüllü, %62,7'si kadın ve %37,3'ü erkek olmak üzere 102 yetişkin birey arasında yapılmıştır. Katılımcılar 3 yıl sonra Beslenme Danışmanlığı merkezine yeniden davet edilip aynı uzman tarafından ve aynı ekipmanlar kullanılarak antropometrik ölçümleri alınmış; Framson ve arkadaşları tarafından geliştirilen Mindful Eating Questionnare (MEQ)'un Türkçeye uyarlanmış versiyonu olan yeme farkındalığı ölçeği-30 (YFÖ-30) kullanılarak yeme farkındalıkları ölçülmüştür. Katılımcıların yaş ortalaması 38.97±9.44 yıl olup diyet öncesi BKİ ortalaması 34,87±5,97 kg/m², diyet sonrası 28,70±6,58 kg/m², 3 yıl sonraki BKİ ortalaması 30,99±6,52 kg/m² olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların %33,3'ü 3 yıl içerisinde kaybettikleri ağırlığın %19,7'sini daha kaybetmiş, %62,8'si kaybettiği ağırlığın %60,3'ünü geri kazanmış, %3,9'u ise diyet sonrası ağırlığını korumuştur. Ağırlığı azalan bireylerin yaş ortalamaları daha küçük (p<0.05), eğitim seviyeleri daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Tüm katılımcıların yeme farkındalığı genel skor ortalaması 3.31±0.47, ağırlığı azalanların 3.37±0.50, ağırlığı değişmeyenlerin 3.76±0.34, ağırlığı artanların ise 3.26±0.44 olarak saptanmıştır. Katılımcıların yeme farkındalığı genel skoru ile ağırlık yönetimi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Ağırlığı azalanların yeme disiplini skoru ağırlığı artanlardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ağırlık kaybeden obez bireylerin kaybettikleri ağırlığı uzun süre geri kazanmamaları için yeterli ve dengeli beslenmeyi ve egzersizi yaşam tarzı olarak benimsemeleri ve yeme farkındalığı konusunda bilinçlendirilmeleri ve izlenmeleri önemlidir.

The aim of this study is to investigate the 3-year follow-up results on weight loss, effective factors and eating awareness behaviors of obese individuals who consulted to the nutrition counseling center in Adıyaman. The research was conducted among 102 adult obese individuals, 62,7% female and 37,3% male; who consulted to the Nutrition Counseling Center for weight loss, lost 10% of their initial weight by dieting and volunteered to participate in the research. The participants were invited back to the Nutrition Counseling Center after 3 years and their anthropometric measurements were taken by the same specialist using the same equipment; their eating awareness were measured by using the eating awareness scale-30 (EAS-30) which is the Turkish-adapted version of the Mindful Eating Questionnaire (MEQ) developed by Framson et al. The mean age of the participants was 38.97±9.44 kg/m², and the mean BMI was 34.87±5.97 kg/m² before the diet, 28.70±6.58 kg/m² after the diet and 30.99±6.52 kg/m² after 3 years. Within 3 years, 33,3% of the participants lost further 19,7% of the weight they lost; 62,8% of them regained 60,3% of the weight they lost and lastly 3,9% of them have maintained their weight after the diet. The mean age of individuals with reduced weight was lower, whereas their education level was higher (p<0.05). The mean general score of eating awareness of all participants was 3.31±0.47; 3.37±0.50 for those whose weight have decreased, 3.76±0.34 for those whose weight did not change and 3.26±0.44 for those whose weight have increased. No statistically significant correlation was found between the participant's eating awareness gene score and weight management (p>0,05). Eating discipline scores of those with reduced weight were found to be significantly higher than those with increased weight p<0.05). It is important for obese individuals who lost weight to adopt adequate & balanced nutrition and increase their physical activity as a lifestyle in order not to regain the weight they have lost for a long time, as well as to improve their conscious on eating awareness.