Elektronik tebligat

Abstract

Tebligat hem kişi haklarının korunması hem de kamu haklarının korunması anlamında önemli bir müessesedir. Tebligat, hakkında hukuki bir işlem yapılan, dava görülen veya karar verilen kişiye hakkında yapılan işlem, dava veya alınan kararın bildirilmesi olarak tanımlanabilir. Tebligat usulü ve şekli bir işlemdir ve bilgilendirme ve belgelendirme olmak üzere iki unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlarda yapılan hata ve eksiklik usulsüz tebligata sebep olmaktadır. Usulsüz tebligat ise temel de kişilerin adil yargılanma, savunma ve dinlenilme haklarına zarar verdiği gibi kişilerin ekonomik olarak zarar görmesine sebep olabilmektedir. Aynı zamanda davaların ve vergileme sürecinin uzamasına sebep olduğundan birçok alanda israfa ve kamunun zarara uğramasına sebep olmaktadır. Günümüzde birçok kamu hizmeti elektronik ortamda sunulmaktadır. Bu değişime tebligat hukuku da ayak uydurmuş ve elektronik tebligat adında yeni bir tebligat usulü ortaya çıkmıştır. Kayıtlı bir elektronik adres esas alınarak kullanılan sistemde tebliğ edilecek belge kısa bir sürede hazırlanmakta, elektronik imza ile imzalanmakta ve zaman damgası vurularak elektronik bir mesajla tebliğ yapılacak muhatabın elektronik adresine güvenli bir şekilde iletilmektedir. Kullanılan dijital veri tabanı ise hukuki bir delil hükmüne geçecek olan hem yapılan işlemlerle ilgili kayıtlarını hem de mesaj iletildikten delil kaydı oluşturarak bunları arşivlemektedir. Elektronik ortamda tebligat, hızı, doğruluğu, kullanımındaki kolaylığı ve düşük maliyeti ile fiziksel tebligat yöntemlerine göre daha avantajlıdır. Elektronik tebligat ile birlikte hatalı ve usulsüz tebligat sorunu ortadan kalkacağı için bürokrasi ve davalara işlerlik kazandırılacak, dava ve vergileme süreçlerinin hızlı bir şekilde sonuçlanmasına, personel ve kırtasiye masraflarında tasarruf yapılmasına etki edecektir. Ülkemizde de 2011 yılından itibaren nispeten dar bir çerçevede kullanılmaya başlanan elektronik ortamda tebligat usulü 01.01.2019 tarihi itibariyle her türlü tüzel kişilik ve bazı gerçek kişilere zorunlu hale getirilmiştir. İsteyen kişilerin bu sisteme girişine izin verilmektedir. Bu bağlamda hazırlanan bu çalışma hukukumuzda elektronik tebligat ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: tebliğ, tebligat, UYAP, elektronik tebligat.