Üniversite öğrencilerindeki problemli internet kullanımı, algılanan anne baba tutumları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeyleri, algılanan anne baba tutumları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında, Hasan Kalyoncu Üniversite’sinde okuyan 258’ i kadın, 161’ i erkek, toplam 419 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Problemli İnternet Kullanım Ölçeği, Anne-Baba Tutum Ölçeği ve Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu (Big Five Personality Inventory-Short Form) ve Genel Bilgi Formu uygulanarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, bağımsız örneklem t- Testi ve Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Algılanan Anne Baba Tutumları, Beş Faktör Kişilik Özellikleri ve Problemli İnternet Kullanımı arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Anne Baba Tutum Ölçeği puanları ile Beş Faktör Kişilik Ölçeği puanlarının Problemli İnternet Kullanım Ölçeği puanlarını yordama düzeyini belirlemek için Çoklu Regresyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Anne baba tutumlarının kişilik özelliklerini ne düzeyde yordadığını incelemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi sonuçları değerlendirildiğinde; problemli internet kullanımını, kişilik özelliklerinden özdisiplin/sorumluluk ve duygusal dengesizlik alt boyutlarının yordadığı, anne baba tutumlarından ise; koruyucu-istekçi ve otoriter anne-baba tutumu alt boyutlarının yordadığı bulunmuştur. Anne baba tutumu alt boyutlarının kişilik özellikleri alt boyutlarını yordayıp yordamadığına bakıldığında sonuçların şu şekilde olduğu görülmüştür; özdisiplin/sorumluluk, deneyime açıklık ve uyumluluk alt boyutlarını, demokratik tutumun yordadığı, koruyucu-istekçi ve otoriter anne baba tutumlarının yordamadığı görülmüştür. Duygusal dengesizlik alt boyutunu, demokratik ve koruyucu-istekçi anne baba tutumlarının yordadığı ancak otoriter anne baba tutumunun yordamadığı görülmüştür. Dışadönüklük alt boyutunu ise, anne baba tutumlarının yordamadığı bulunmuştur. Elde edilen bu veriler, ilgili literatürde yer alan çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır.